العلم الالهى و الرّد عليه ، برمىآيد كه ابو القاسم بلخى ، نقضى بر كتاب علم الهى رازى نوشته است كه باز رازى آنها را رد كرده است « 1 » .
ابو القاسم بلخى يكى از متكلمان عصر خود بود و عقايد ويژهاى در مبحث علم كلام داشت . او ايرادها و انتقادهاى فراوانى بر محمّد بن زكرياى رازى وارد مىكرد ، ولى بهطور دقيق معلوم نيست كه انتقادهاى وى در چه مقولهاى از حكمت بوده است ؟ كه رازى آنها را جواب داده است « 2 » .
تأليفات ابو القاسم بلخى كعبى :
1 - تفسير جامع علم القرآن ( 32 ج ) 2 - تفسير قرآن 3 - التفسير الكبير ( 12 ج ) 4 - المقالات 5 - الغرر 6 - الاستدلال بالشاهد على الغائب 7 - الجدل 8 - السنّة و الجماعه 9 - كتاب فى الرّد على متنبئ بخراسان 10 - كتاب فى النّقض على الرّازى 11 - الفلسفة الإلهيه 12 - مفاخر خراسان 13 - محاسن آل طاهر 14 - عيون المسائل و الجوابات ( 9 ج ) 15 - أوائل الأدلة فى اصول الدين 16 - جواب المسترشد فى الإمامه 17 - الاسماء و الاحكام 18 - النقض على المجبره 19 - أدب الجدل 20 - نقض كتاب ابى على جبائى فى الإراده 21 - الفتاوى الوارده من جرجان و العراق 22 - الانتقاد للعلم الالهى على محمّد بن زكرياء 23 - تحفة الوزراء 24 - تجريد الجدل 25 - التهذيب فى الجدل 26 - كتاب الامامه 27 - المسترشد فى الامامه 28 - كتاب نقض نقض البلخى للعلم الإلهى 29 - كتاب أجوبة ابى القاسم الكعبى 30 - كتاب الى ابى القاسم البلخى فى الزيادة على جوابه و على الجواب هذا الجواب 31 - كتاب الرّد على ابى القاسم البلخى فى نقضه المقالة الثانية فى العلم الإلهى 32 - كتاب قبول الأخبار و معرفة الرجال 33 - ما جرى بينه و بين ابى القاسم الكعبى فى الزّمان 34 - فى الإنتقاد و التحذير 35 - كتاب العروض ( اين كتاب حاوى اشكالات بر خليل بن احمد نحوى است ) 36 - فى ايضاح غلط المنتقد عليه فى العلم الالهى ( اين كتاب شايد همان كتاب الرّد على ابو القاسم البلخى فى نقضه المقالة الثانية فى العلم الالهى باشد كه به دو نام به ثبت رسيده است ) .
هامش
( 1 ) - مؤلفات و مصنفات رازى ، ص 222 .
( 2 ) - همان ، ص 222 .