حقّانيت ولايت ائمه ، كتابهايى را تأليف كرد كه از آن جمله كتاب الانصاف فى الامامه او مشهور است . نيز مناظرههايش با ابو القاسم بلخى معروف است « 1 » .
آقا بزرگ طهرانى ، در آنجا كه مىنويسد : « سوسنگردى ، شاگرد ابو سهل نوبختى ، كتاب الانصاف ابن قبه را براى ابو القاسم نصر بن صباح بلخى برد « 2 » » ، دچار اشتباه شده است . بلكه آن كتاب را براى ابو القاسم كعبى برد .
نجاشى مىنويسد : او كتاب الانصاف فى الامامه ابن قبه را به نام المسترشد نقض كرد و ابن قبه بر نقض استادش ابو القاسم بلخى كتاب المستثبت را نوشت « 3 » .
رهبر معظم انقلاب ، حضرت آيت اللّه خامنهاى ، در ديدار با علما و طلّاب حوزهء علميهء مشهد در سال 1376 ش . مطلبى را تحت عنوان شيوهء علماى سلف ، اينگونه بيان فرمودند : ابو الحسين [ محمد بن بشر حمدونى ] سوسنگردى [ كه از شاگردان ابو سهل نوبختى بود ] مىگويد : مضيت الى القاسم البلخى بعد زيارة الرضا عليه السّلام بطوس ؛ در يك سفر بعد از اين كه در مشهد ، حضرت رضا را زيارت كردم ، به بلخ رفتم و ابو القاسم بلخى را در آنجا ملاقات كردم . فسلّمت عليه و كان عارفا بى ؛ باهم رفيق و آشنا بوديم ، و معى كتاب أبى جعفر محمد بن قبه محمّد بن عبد الرحمان ؛ ابن قبه معروف كه در مباحث الفاظ ، يك حرفى از ايشان معروف است ، ابن قبه ، متكلم شيعى معروف - مىگويد كتابى از ابن قبه - در امامت در دست من بود كه بر ابو القاسم بلخى وارد شدم ، و المعروف بالانصاف ؛ كه اسم آن كتاب ، كتاب الانصاف بود . فوقف عليه ؛ ابو القاسم بلخى اين كتاب را ديد - در مسألهء امامت - و نقضه ؛ آن كتاب را نقض كرد و ردّى بر آن كتاب نوشت ، و نقضه بالمسترشد فى الامامة ؛ كتابى به نام المسترشد نوشت . در همين چند روزى كه در بلخ مهمان او بودم ، اين كتاب را نوشت . فعدت الى الرّى ؛ من كتاب او را گرفتم و به رى رفتم ، فدفعت الكتاب الى ابن قبه ؛ كتاب ابو القاسم بلخى را - كه ردّ كتاب ابن قبه بود - به ابن قبه دادم و گفتم اين كتاب را فلان كس ، در ردّ كتاب شما نوشته است ، بفرماييد .
فنقضه بالمستثبت فى الامامة ؛ كتابى در ردّ كتاب ابو القاسم بلخى ، يعنى در دفاع از كتاب
هامش
( 1 ) - خودآموز كفايه ، ج 2 ، ص 55 .
( 2 ) - الذريعه ، ج 2 ، ص 334 .
( 3 ) - رجال نجاشى ، ص 265 .