[ 646 ] محمّد بن خواجه شاه بن عباد اللّه بلخى
سيّد محمّد بن خواجه شاه بن عباد اللّه بلخى در بلخ تولد يافت . او تحصيلات خود را در آن شهر به پايان رسانيد ، ولى در اواخر عمر به سمرقند هجرت كرد و در آن شهر ساكن شد . وى تأليفاتى نيز دارد كه از آن جمله كتاب بازار عاشقان است .
او كتاب بازار عاشقان را به دستور محمّد دوست سلطان در سال هزار هجرى تأليف كرد . به گفتهء خود وى هرچه از غيب آمد نوشت و به چون و چرا مقيد نشد ، چرا كه اصل كار بىحجتى است . اين كتاب در ادب و عرفان طايفهء نقشبنديه نوشته شده است . متن كتاب ، شامل نظم و نثر مىباشد . يك نسخه از اين كتاب در كتابخانهء لنينگراد و نسخهاى ديگر در كتابخانهء موزه ملّى كراچى است « 1 » .
كتاب ديگر او شرح رباعى خواجه بهاء الدين نقشبندى است كه اينگونه شروع مىشود :
قومى مشككاند و قومى به يقين * قوم ديگرى فتاده اندر ره دين
ناگاه منادى اى برآمد ز كمين * كاى بىخبران راه نه آن است و نه اين
در رباعيات خيام مشابه آن آمده است :
قومى متفكرند اندر ره دين * قومى به گمان فتاده در راه يقين
مىترسم از آنكه بانگ آيد روزى * كاى بىخبران راه نه آن است و نه اين
يك نسخه از اين كتاب كه در سدهء 11 كتابت شده ، در كتابخانهء موزهء ملى كراچى به شماره 237 موجود است « 2 » .
[ 647 ] محمّد بن درويش محمّد بلخى
محمّد بن درويش محمّد بلخى از نويسندگان قرن دهم هجرى بوده و تاريخ تولدش
هامش
( 1 ) - فهرست مشترك نسخههاى خطى فارسى پاكستان ، ج 3 ، ص 1313 .
( 2 ) - همان ، ص 1610 - 1611 .