[ 644 ] محمّد بن خزيمه قلّاس بلخى
ابو عبد اللّه محمّد بن خزيمه قلّاس بلخى از مشاهير بزرگان بلخ بهشمار مىرفت . به گفتهء خطيب بغدادى محمّد بن خزيمه قلانسى بلخى از محدّثان صاحبنام عصر خود بود و عدهاى از علما از طريق او رواياتى را نقل كردهاند « 1 » .
سمعانى مىگويد : ابو عبد اللّه محمّد بن خزيمه قلّاس بلخى از راويانى چون ، مقاتل بن ابراهيم قلّاس و ابو يحيى زكرياى قلّاس عابد رواياتى را نقل كرده است ، نيز عبد الصمد بن فضل بلخى و حسين بن قلّاس بغدادى از طريق محمّد قلّاس بلخى روايت كردهاند .
از محمّد بن مخلّد دورى و ابو بكر احمد بن جعفر بن سلم ختلى نقل شده است كه ابو عبد اللّه محمّد بن خزيمه قلاسى بلخى ، در ماه جمادى الآخر سال 295 ه . ، وفات كرده است « 2 » .
[ 645 ] محمّد بن خليل ذهلى بلخى
محمّد بن خليل ذهلى بلخى ، از روات بلخ بهشمار مىرفت . او در بلخ تولد يافت و علوم را در زادگاهش فراگرفت ، آنگاه به تدريس علوم مختلف از جمله علم حديث پرداخت . عدهاى از محققان او را به جعل حديث متهم كردهاند . و مىگويند نبايد از طريق او رواياتى را نوشت يا نقل كرد . برخى از محدّثان از طريق وى رواياتى را نقل كردهاند « 3 » .
با توجه به اقوال و شخصيّت وى و بررسى روايات نقل شده از طريق او ، متهم كردن وى به جعل حديث جاى تأمل دارد .
هامش
( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 14 ، ص 417 .
( 2 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 10 ، ص 527 .
( 3 ) - المجروحين ، ج 3 ، ص 296 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 3 ، ص 516 ؛ الكشف الحثيث ، ص 369 .