مانند ساير علماى بلخ اين شهر را به قصد بغداد ترك گفت ، در آن شهر ساكن شد و به تدريس حديث پرداخت . او رواياتش را از طريق احمد بن محمّد بن سهل قاضى بلخى نقل مىكرد ، نيز محمّد بن مظفر از طريق او رواياتى را نقل كرده است .
عن ابو بكر محمّد بن احمد بن محمّد بن بختويه بلخى باسناده ، عن على بن ابى طالب عليه السّلام قال : سمعت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله يقول : ينبغى للعاقل أن لا يكون شاخصا إلّا فى ثلاث ، طلب لمعاش ، أو خطوة لمعاد ، أو لذة فى غير محرّم « 1 » .
فرمود : سزاوار است براى انسان عاقل كه شاخص نباشد ، مگر در سه مورد :
1 - براى كسب روزى تلاش كند 2 - در خداشناسى يك قدم جلوتر باشد 3 - از غير حرام لذّت ببرد .
[ 588 ] محمّد بن احمد بن محمّد بن ابو صالح بغدادى
ابو بكر محمّد بن احمد بن محمّد بن ابو صالح بغدادى در شهر بغداد به دنيا آمده ، سپس به بلخ مهاجرت كرده و ساكن آن شهر شده است . ابو الحسن محمّد بن اسماعيل زاهد و ابو على حسن بن احمد بن محمّد خطيب هر دو بلخى هستند و از شاگردان ابو بكر محمّد بغدادى بهشمار مىروند .
ابو على حسن بن احمد مىگويد : من در سال 367 ه . ، در شهر بلخ به خدمت ابو بكر محمّد بغدادى علم حديث آموختم . ابو محمّد عبد العزيز بن محمّد نخشبى مىگويد :
ابو بكر محمّد بغدادى به سال 376 ه . ، در شهر بلخ وفات يافت . اين روايات از اوست :
عن ابو بكر محمّد بن احمد بن محمّد بن ابو صالح بغدادى ببلخ قال : نبأنا ابو شعيب عبد اللّه بن حسن بن احمد حرّانى قال : نبأنا خلف بن هشام بزاز قال : نبأنا حزّام بن أبى حزم قطعى قال : سمعت أنس بن مالك يقول : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله : أتدرون أىّ القرآن أعظم ؟
قالوا اللّه و رسوله أعلم ، قال : اللّه لا إله إلّا هو الحىّ القيّوم إلى آخر الآية « 2 » .
هامش
( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 338 ؛ العلل المتناهيه ، ج 2 ، ص 709 ؛ دايرة المعارف آريانا ، ج 1 ، ص 914 .
( 2 ) - تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 345 ؛ لسان الميزان ، ج 5 ، ص 645 ؛ تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى -