[ 570 ] محمّد بن احمد اسكافى بلخى
ابو بكر محمّد بن احمد اسكافى بلخى ، از مشاهير علماى بلخ بود . اين مرد بزرگ در سال 333 ه . به سوى دار بقا شتافت و مزارش در نوبهار است .
ابو بكر محمّد اسكافى ، فقه را نزد محمّد بن سلمهء بلخى فراگرفت و در اين علم استاد شد . ابو بكر محمّد بن سعيد بلخى و ابو جعفر هندوانى بلخى افتخار شاگردى او را داشتند و فقه را در محضر اين فقيه عالىقدر فراگرفتند .
حكايت شده است كه اسكافى در جوانى سواد كمى داشت . روزى شخصى كتابى به او داد و خواهش كرد تا ورقى چند از آن را برايش بخواند ؛ ولى او نتوانست آن را بخواند .
اسكافى خجالت كشيد و از آن ساعت تصميم گرفت كه درس بخواند . او به خدمت عبد اللّه فلّاس رسيد و مشغول تحصيل شد ؛ عبد اللّه فلاس فردى عالم بود و دكان صرّافى داشت و به همين سبب به اين لقب شهرت يافته بود . اسكافى خود مىگويد : من به سنّ پيرى رسيده بودم كه مشغول آموختن فقه شدم و از كتاب صلوة شروع كردم .
وى هر روز هزار بار قل هو اللّه احد را مىخواند و هشتاد ركعت نماز نافله بهجا مىآورد و ادعيه مأثوره را قرائت مىكرد .
ابو بكر محمّد بن سعيد مىگويد : من علم حديث را نزد محمّد اسكافى بلخى فرا گرفتم « 1 » .
كتاب شرح الجامع الكبير از آثار اوست « 2 » .
هامش
( 1 ) - فضايل بلخ ، ص 296 ؛ الجواهر المضيّه ، ج 3 ، ص 76 ؛ تاريخ نگارشهاى عربى ، ج 1 ، ص 628 .
( 2 ) - كشف الظنون ، ج 1 ، ص 569 ؛ هديّة العارفين ، ج 6 ، ص 37 ؛ معجم المؤلفين ، ج 8 ، ص 232 ؛ تاريخ التراث العربى ، ج 3 ، ص 108 ؛ تقويم التواريخ ، ص 296 ؛ فقهاى بلخ ، ص 19 ؛ مشايخ بلخ من الحنفيه ، ج 1 ، ص 54 ، 91 .