خالد بن يزيد به اسناد وى از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نقل مىكند : من تعلّم العلم و هو شاب كان بمنزلة وسم فى حجر ، و من تعلّمه بعد ما كبر فهو بمنزلة كتاب على الماء . فرمود : فراگيرى دانش ، در جوانى مانند نقش بر روى سنگ است ، آموختن دانش ، در سنين كهنسالى نظير نوشتن خط بر روى آب مىباشد .
بعضى از محققان او را ثقه نمىدانند ، لذا رواياتش را در شمار روايات ضعيف نقل كردهاند . بيش از اين اطلاعاتى راجع به شرح حال وى به دست نيامده است « 1 » .
[ 557 ] محمّد بن ابراهيم بن رماح بلخى
ابو بكر محمّد بن ابراهيم بن عمر بن ميمون رماح بلخى خراسانى ، در بلخ پا به عرصه وجود نهاد . او تحصيلات خود را در زادگاهش به پايان رسانيد و براى تكميل آموختههايش به مراكز علمى آن روز سفر كرد . پس از كسب فيض و گردآورى حديث ، خود به تدريس آن علم پرداخت .
او رواياتش را از طريق محدّثانى مانند ، ابو نعيم ، عبد اللّه بن نافع صائغ ، عصام بن يوسف بلخى و ديگران نقل مىكرد . راويانى مانند ، عمر بن سهل دينورى و احمد بن شهاب عكبرانى نيز از طريق او رواياتى را نقل كردهاند .
محمّد بن ابراهيم بلخى مدتى قضاوت شهر عكبران را به عهده داشت ، سپس المعتز باللّه حاكم عباسى او را به قضاوت شهر اصفهان منصوب كرد . ابن نجّاد گفته است : ابو بكر محمّد بن ابراهيم بلخى در سال 324 ه . وفات كرد . ذهبى به نقل از مؤلف مشايخ بلخ مىگويد : من موفق نشدم شخصى را به نام محمّد بن ابراهيم بلخى پيدا كنم و احتمال مىرود كه نام وى تحريف شده باشد « 2 » .
ابو بكر محمّد بن ابراهيم بلخى ، روايتى را به اسناد از عبد اللّه بن عباس و او از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نقل مىكند كه آن حضرت فرمود : حريم خدا را حفظ كنيد تا خداوند شما را از
هامش
( 1 ) - اللآلى المصنوعه ، ج 1 ، ص 196 ؛ باب علم .
( 2 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 261 تا 270 ه . ص 429 .