پيشگفتار
تاريخ علماى بلخ شامل شرح حال بيش از 289 نفر از رجال سرزمين بلخ چاپ و منتشر گرديد . آن كتاب در سال 1383 ش . توسط بنياد پژوهشهاى اسلامى به زيور طبع آراسته شد و در اختيار خوانندگان محترم قرار گرفت . اينك نيز با كمك بنياد مزبور جلد دوم تاريخ علماى بلخ كه شرححال 363 نفر از فقها ، مفسّران ، مورّخان ، فلاسفه و حكماى سرزمين دانشپرور بلخ را شامل مىشود در اختيار خوانندگان قرار مىگيرد .
البته اين مجلد پايان كار نخواهد بود و شرححال عدهاى ديگر از عالمان بلخ خواهد ماند كه اميدوارم بتوانم با يك مجلد ديگر ، اين مجموعه را به انتها برسانم . بايد اعتراف كنم تعداد بزرگان دارالاجتهاد بلخ بيش از اينها مىباشد ، امّا پژوهش دربارهء همهء آنها از توان من خارج است ؛ اميد مىرود كه علما و نسل جوان آشنا به كار ، اين راه را دنبال نمايند .
قابل يادآورى است كه از شرححال و ذكر نام كسانى كه قابل توجه يا منشأ اثرى نبودهاند در اين تحقيق پرهيز شده است .
در پايان بر خود لازم مىدانم از تمام استادان ، محققان ، پژوهشگران و دوستانى كه در اين طرح مشوق و راهنماى من بودند ، سپاسگزارى نمايم ، بهخصوص از مدير عامل بنياد پژوهشهاى اسلامى ، استاد محترم حضرت حجة الاسلام و المسلمين حاج آقاى الهى خراسانى ، كه در طول كار ، بنده را راهنمايى كردند و موانع را بر طرف نمودند .
همچنين از استاد منصور ستايش كه در ويرايش علمى اين اثر كمك كردند ، و نيز از استاد اديب جناب آقاى طهوريان ، و سرانجام از مدير محترم گروه ويراستارى آقاى دكتر مهدوى كه از هيچ كوششى در به سامان رساندن اين كار دريغ نورزيدند ، تشكر و قدردانى مىكنم ، و نيز از گروه حروفچينى و نمونهخوانى سپاسگزارى مىنمايم .
مهدى رحمانى ولوى 25 / 9 / 1385