دارد : ذكر ابن قتيبه ، أن امير المؤمنين على بن ابى طالب دفن بقصر الامارة بالكوفه خوفا من أعدائه ، و بناحية بلخ قرية يقالها الخير ظهر بها قبر يزعمون ، أنّه على بن ابى طالب و ليس بصحيح ؛ ابو الحسن على هروى ، عقيده دارد كه مزار امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام در شهر نجف اشرف است ، و آن قبرى كه به على بن ابى طالب در خواجه خيران بلخ منسوب است مزار ايشان نيست « 1 » .
( ابو الحسن على هروى ، از جهانگردان اوايل قرن 6 مىباشد . او به شهرهاى كشور اسلامى آن روز سفر كرده و زيارات بلاد اسلامى را گردآورى كرده است ) .
برخى از محققان مىگويند : در كتاب مجمع الغرايب اين عبارت آمده است ، عمارت آستانه عاليه علويه در بلخ است ، آنچه كه در متن كتاب وجود دارد اين عبارت است ، عمارات آستان عاليه در تاريخ 680 ه . بنا شده است « 2 » .
نور محمّد حافظ كهگدائى در كتاب خود نقل مىكند كه هارون الرشيد روزى براى شكار به دشت نجف رفته بود ، و هنگام شكار در اين دشت ، پيرمردى موضع مدفن حضرت شاه ولايت را به او گفت « 3 » .
ابو الاسفار بلخى مىگويد : تاريخ 530 ه . و نيز تاريخ 885 ه . كه مزار شاه اوليا كشف شد ، هيچكدام با تاريخ 466 ه . و با عصر ابو الحسن على بن ابى طالب همخوانى ندارد .
امّا علت خطا در نام اين شخص كه در بلخ مدفون است و به على بن ابى طالب تعبير شده آن است كه كنيهء او ابو الحسن ، اسم وى على و نام پدرش ابو طالب است « 4 » . صاحب اعيان الشيعه او را داراى تأليفاتى مىداند و مىگويد : كتاب عمدة الطالب از جملهء آثار اوست .
اين كتاب به زبان فارسى و دربارهء انساب سادات است . سيّد تاج الدين بن معيه نسّابه مشهور ، استاد بزرگوار شهيد اول ، پدرزن ابو الحسن على بن ابى طالب حسينى بلخى مىباشد . ابو الحسن على بن ابى طالب بلخى نام خود را در كتاب پرارزش عمدة الطالب كه از تأليفات گرانبهاى او مىباشد ننوشته است . علت آنكه لقب آن سيّد بزرگوار را امير المؤمنين گفتهاند اين است كه ابو الحسن على بن ابى طالب بلخى سمت نقابت و
هامش
( 1 ) - الاشارات الى معرفة الزيارات ، ص 77 ، چاپ قاهره .
( 2 ) - مجمع الغرايب ، ص 45 .
( 3 ) - تاريخ مزار شريف ، ص 32 .
( 4 ) - مزارات شهر بلخ ، ص 78 .