اين مجلس چهار نفر از شاگردان ابو حنيفه حضور داشتند ، نظير قاضى ابو يوسف ، عافية بن يزيد بن قيس اودعى كوفى ، زفر بن هذيل عنبرى و محمّد بن عمر آخرى . آنها در ضمن بحث خود مىگفتند : حرام است كار آنهايى كه به گفتهء ما استناد مىكنند ، بدون اين كه بدانند ما آن مطلب را از كجا گفتهايم « 1 » .
سمعانى و ابن اثير ؛ تاريخ وفات عصام را سال 210 ه . مىدانند « 2 » . خليلى مىگويد :
بخارى در كتاب تاريخ الكبير و كتاب صحيح از عصام بلخى نامى نبرده و روايتى نقل نكرده است و رأى كوفين را قبول ندارد « 3 » .
از آثار عصام بن يوسف بلخى مىتوان كتاب مختصر فى الفقه را نام برد « 4 » .
احمد بن محمّد بن حنبل يك روايت از طريق عصام بلخى نقل كرده است « 5 » .
خليلى مىگويد : برخى از رجالشناسان محمّد بن عبد بن عامر سمرقندى را از شاگردان عصام بلخى مىدانند ، درحالىكه محمّد بن عبد سمرقندى عصام را درك نكرده و او را نديده است « 6 » .
ذهبى در تاريخ الاسلام ، محمّد بن عبد بن عامر سمرقندى را در شمار شاگردان عصام بن يوسف بلخى آورده است « 7 » .
[ 427 ] عصمت اللّه بن مير عبد اللّه كشورى
مير عصمت اللّه كشورى ، يكى از شعراى بلندآوازهء بلخ بهشمار مىرفت . او در قرن
هامش
( 1 ) - الجواهر المضيه ، ج 2 ، ص 527 .
( 2 ) - الانساب ، ج 2 ، ص 304 ؛ اللباب ، ج 1 ، ص 172 .
( 3 ) - الارشاد ، ج 3 ، ص 937 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 3 ، ص 67 .
( 4 ) - معجم المؤلفين ، ج 6 ، ص 282 ؛ هدية العارفين ، ج 1 ، ص 663 ؛ شوارق النصوص ، ج 1 ، ص 240 ؛ الجرح و التعديل ، ج 7 ، ص 26 .
( 5 ) - الجامع فى العلل و معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 62 .
( 6 ) - الارشاد ، ج 3 ، ص 983 ؛ ج 1 ، ص 362 .
( 7 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 211 - 220 ه . ، ص 295 و نيز ر . ك : المجروحين ، ج 2 ، ص 161 ؛ الفوائد البهيّه ، ص 116 ؛ اعلام اخيار ، ش 112 ؛ الطبقات السنيّه ، ش 1427 ؛ مشايخ بلخ من الحنفيه ، ج 1 ، ص 63 .