در شب هجران به ياد عارض آن تندخو * موج محمل بر تن من نيش حسرت مىزند
شمعسان از بس به حال خويش كردم گريه سر * هر حُباب اشك ازان جوش ندامت مىزند
عزت مادر بخارا با بخارى كرد خوى * پشت پا بر مسند اقبال و عزت مىزند
[ 424 ] عصام بن حسين بن حسين سمرقندى
ابو عون عصام بن حسين بن حسين سمرقندى در شهر سمرقند پا به عرصه وجود نهاد . او براى كسب دانش به بلخ و جوزجان هجرت كرد كه پس از تكميل علوم و فراگيرى دانش در شهر جوزجان سكنا اختيار كرد . از احفاد و اعقاب او در اين شهر بهجا ماندهاند .
ابو عون عصام سمرقندى رواياتش را از طريق يزيد بن هارون واسطى نقل مىكرد ، نيز دارمى از او رواياتى را نقل كرده است . او مردى شاعرپيشه بود و روحيهاى لطيف داشت كه در وصف سمرقند و نواحى آن اشعار زيادى سروده است . اين روايت از طريق او نقل شده است . عن ابى عون عصام بن حسين باسناده ، عن عبد الرحمن بن شبل قال :
قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله : يسلم الرّاكب على الرّاجل و الرّاجل على القاعد « 1 » .
حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله فرمود : سواره بر پياده ، و پياده بر نشسته سلام كند .
ابن حبّان مىگويد : ابو عون عصام بن حسين ، از جرير بن عيسى بن يونس روايت دارد .
اين محدّث عالىقدر براى گردآورى حديث زحمات زيادى را متحمل شد و تلاش فراوان كرد . او عمرى طولانى داشت و محاسن و سرش را خضاب مىكرد « 2 » .
هامش
( 1 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 623 .
( 2 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 520 .