فيروزكوه بود . در اين سالها او در خدمت امير على چاوشى درس مىخواند و در سالهاى 612 - 613 تحصيلاتش را به پايان رسانيد . وى در سال 613 ه . نخستين سفر خود را آغاز كرد و به سيستان رفت . در همين سفر بود كه با امام رشيد الدين عبد المجيد در سيستان ملاقات كرد و از وجود اين استاد بزرگ بهره گرفت . او خود مىگويد : در همان سال در سيستان به دربار يمين الدين بهرام شاه شرفياب شدم . اين سفر 7 ماه به طول انجاميد و او پس از اين مدت به خراسان بازگشت در سال 617 ه . به قلعه تولك براى ديدار خويشاوندان مادرىاش مسافرت كرد . در آن دوران حملات مغول در اطراف حصار تولك جريان داشت و جوزجانى در ميان مبارزان تولك جهاد مىكرد . وى در سال 618 ه . كه 29 سال داشت به سوى ولايات شرقى غور ، گيزو و تمران سفر كرد و در اين سفر بود كه با يكى از دختران خويشاوند خود ازدواج كرد .
جوزجانى در سنين نوجوانى به شعر و شاعرى روىآورد . او طبعى روان داشت و اشعارى نغز مىسرود . خود مىگويد : من به گيزو و تمران براى ازدواج رفته بودم . حاكم آن ولايت ناصر الدين ابو بكر پسر ملك سيف الدين سورى بود كه مورد احترام وى قرار گرفتم ، آثار مروّت در او مشاهده كردم و در عهد اين داعى با دختر يكى از بزرگان خويشاوند خود ازدواج كردم . ناگفته پيداست اين ازدواج در سفر دوم او اتفاق افتاده است . وى در همين سال از تمران به طرف غور حركت كرد ؛ به قلعه سنگ آمد و در آنجا از ملك تاج الدين خبر وقوع حوادثى را شنيد كه در قلعه تولك اتفاق افتاده بود . بنابراين ، در همان محل اقامت موقّت اختيار كرد . او در اين سفر با خانوادهاش از تمران تا تولك از راه سنگه عبور كرد كه حدود سه سال طول كشيد و بالاخره در سال 620 ه . وارد تولك شد .
جوزجانى مدت 4 سال در كنار مردم تولك و به اتفاق اقوامش در جهاد با مغولان شركت داشت . وى به سال 621 ه . در يك سفر سياسى به قهستان و قاين رفت ، در آنجا به حضور فرمانده قهستان شهاب الدين منصور ابو الفتح رسيد و او را در علمپرورى و دانشدوستى ستود . او در حين مراجعت از راه شهرتون و قاين به تولك بازگشت .
جوزجانى در سال 622 ه . در قلعه خيسار ( قيصار ) غور به خدمت ملك ركن الدين محمّد بن عثمان مرغنى رسيد و به دستور او براى بار دوم به قهستان سفر كرد و از راه
تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — صفحة 141
مساهمون: مهدى رحمانى ولوى
ص١٤١