شيخ الاسلام ابو القاسم يونس بن طاهر نصيرى مىگويد : من ابو القاسم عبيد اللّه بلخى را به خواب ديدم و گفتم : خداوند با تو چه كرد ؟ گفت : مرا بيامرزيد . فقيه ابو جعفر محمّد بن عبد اللّه بلخى گفته است : اگر من پيوسته ملازم ركاب او بودم نمىتوانستم حتّى يك حق از حقوقى را كه او بر گردن من داشت ادا نمايم ؛ عدّهاى از علما ابو القاسم عبيد اللّه بلخى را از جملهء راويان دانسته و از طريق وى رواياتى را نقل كردهاند ، مانند اين روايت ، قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله : افضل الصيام بعد رمضان ، شهر اللّه المحرّم « 1 » ؛ برترين ماهها براى روزه گرفتن بعد از ماه رمضان ، ماه محرم است .
[ 403 ] عبيد اللّه بن احمد بن عبد اللّه ، معروف به ابن بلخى
ابو القاسم عبيد اللّه بن احمد بن عبد اللّه ، معروف به ابن بلخى ، مردى عالم و محدّث بود . تحصيلاتش را در بلخ به پايان رسانيد ، او زادگاه خود را به قصد بغداد ترك گفت ، و در آن شهر ساكن شد ، و بنا به درخواست علماى بغداد به تدريس علم حديث پرداخت .
او رواياتش را از طريق اسماعيل ترمذى ، ابو مسلم كجى ، موسى بن هارون ، محمّد بن ايوب رازى ، حسن بن عباس بن ابى مهران رازى ، و ابراهيم بن ابى طالب نيشابورى نقل كرده است ، نيز محدثانى مانند دارقطنى و عدهاى از متقدمان از او رواياتى را نقل كردهاند . ابو الحسن دارقطنى ، ابو القاسم عبيد اللّه بن احمد بلخى را ثقه مىداند .
ابو الحسن بن رزقويه مىگويد : ابن بلخى روز دوشنبه 19 رمضان سال 346 ه . در بغداد وفات يافت و در خيابان المنصور به خاك سپرده شد . خطيب بغدادى مىگويد : او مردى صالح بود « 2 » .
هامش
( 1 ) - فضايل بلخ ، ص 310 ؛ تيسير الوصول ، ج 3 ، ص 314 .
( 2 ) - تاريخ بغداد ، ج 10 ، ص 255 ؛ و نيز ر . ك : العلل الوارده ، ج 1 ، ص 210 .