[ 153 ] حسن بن على بن محمّد بن على بن عمرو عطار
ابو على حسن بن على بن محمّد بن على بن عمرو عطار ، از مشاهير علماى شيعهء اماميّهء بلخ بود . وى در اين شهر تولد يافت و تحصيلاتش را در همانجا به پايان رسانيد .
او در زمان خود از برجستهترين محدّثان شيعه در خطهء بلخ بشمار مىرفت . « 1 »
شيخ الفقيه ابو جعفر محمّد بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى معروف به صدوق - عليهالرحمه - در سال 368 ه . ق . با وى در شهر بلخ ملاقات و از محضرش كسب فيض كرد و از او اجازهء نقل روايت گرفت . چندين روايت از ابو على حسن بن على عطار در كتابهاى شيخ صدوق ( ره ) آمده است . « 2 »
جدّ دوم اين مرد بزرگ على بن عمرو عطار از اصحاب امام على النقى عليه السّلام بوده است . « 3 »
شيخ صدوق ( ره ) رواياتى را از طريق او نقل كرده است ؛ نظير اين روايات : شيخ صدوق - عليهالرحمه - روايت مىكند كه ابو على حسن بن على بن محمّد بن على بن عمرو عطار در بلخ به نقل از معاذ بن جبل مىگويد :
من پشت سر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله سوار بودم . آن حضرت فرمود : اى معاذ ، آيا مىدانى كه حق خداوند بر بندگانش چيست ؟
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين سخن را سه بار تكرار كردند . عرض كردم خدا و رسولش داناترند .
حضرت فرمود : حق خدا آن است كه بندگانش براى او شريك قائل نشوند .
هامش
ج 2 ، ص 259 ؛ معجم البلدان ، ج 5 ، ص 365 ؛ الاكمال ، ج 7 ، ص 391 ؛ طبقات الحفّاظ ، ص 439 ؛ السياق ، ص 4 ؛ المنتخب ، ص 52 ؛ المختار من ذيل السمعانى ، ص 172 ؛ المستفاد من ذيل تاريخ بغداد ، ص 102 ؛ تبصير المنتبه ، ج 4 ، ص 1479 ؛ تهذيب تاريخ ابن عساكر ، ج 4 ، ص 234 ؛ العبر ، ج 3 ، ص 275 ؛ اللباب فى تهذيب الانساب ، ج 3 ، ص 355 .
( 1 ) - معانى الاخبار ، ص 47 ؛ من لا يحضره الفقيه ، حرف « ف » .
( 2 ) - تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 341 .
( 3 ) - رجال شيخ الطوسى ، ص 418 ؛ اختيار معرفة الرجال ، ص 195 .