[ 114 ] جعفر برمكى بلخى
ابو خالد جعفر بلخى از اخلاف برمكيان بلخ بود . برمك با ده تن از فرزندانش بنا به دستور هارون الرشيد خليفهء عباسى به دست طرخان نيزك كشته شدند و تنها جعفر بود كه با مادرش جان به سلامت به در برد و به اتفاق او به كشمير فرار كرد . چون از استعداد سرشارى برخوردار بود ، در كشمير و هند به كسب دانش پرداخت و به مقام عالى علوم دستيافت ؛ بهويژه در علم طب و نجوم و رياضى و علوم طبيعى صاحبنظر شد . « 1 »
[ 115 ] جعفر بن احمد بن على الفقيه الأيلاقى « * » ثمّ القمى
ابو محمّد جعفر بن احمد بن على فقيه ايلاقى قمى در ايلاق بلخ ديده به جهان گشود .
او فراگيرى علم و دانش را از زادگاهش آغاز كرد و در شهر بلخ به پايان رسانيد . او در رشتههايى از علوم پيشرفت كرد و بهويژه در علم تفسير و كلام ، حديث ، اصول و فقه صاحبنظر شد . بدين علت ، شيخ صدوق و علامه مجلسى او را فقيه خواندهاند .
همچنين دربارهء اسم ابو محمّد جعفر بن احمد و اسم پدرش احمد بن على اختلاف نظر وجود دارد ، مرحوم شيخ صدوق ، در كتاب عيون او را محمّد بن على قمى نزيل الرى معرفى كرده است . « 2 »
علامه مجلسى در نسخه خطى كتاب المسلسلات كه متعلق به خود اوست ، اسم او را
هامش
( 1 ) - تاريخ افغانستان بعد از اسلام ، ص 381 .
( * ) - ايلاق ( ييلاق ) نام دو ناحيه است : 1 - بلخ ؛ 2 - ماوراءالنهر .
( 2 ) - عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، ص 179 ؛ باب 13 ، ج 1 ، ص 154 ، باب 12 .