ج 1 ص 741 س 1 :
شام غريبان تأليف لچهمى نراين شفيق اورنگآبادى در 1197 ه . ق .
مشتملست بر ذكر چهارصد و هشتاد « 1 » شاعر فارسى كه به هندوستان رفتهاند ، و مصدرست بنام نواب آصف الدوله امير الممالك ، و تيمنا آغاز شده است از آدم ابو البشر و نثر كتاب ساده است .
ترتيب تراجم الفباييست ولى حرف دوم و سوم رعايت نشده چنان كه ايوب را پيش از ارسلان مذكور داشته ، و نام نامناسب و غمانگيز اين تذكره معيار سنجش ذوق و سليقهء مؤلف هندوى آنست ، وى اين كتاب را بعد از « گل رعنا » كه تذكرهء موزونان هندوستانست تأليف كرده است ، چنان كه گويد :
« . . . بعد از آن بخاطر رسيد و صورتى در آيينهء دل جلوهگر گرديد كه تذكرة - الشعرائى ديگر بتحرير بايد رساند ، و نهال تازهيى در خيابان سخن مقابل نهال اول بايد نشاند ، يعنى موزونانى كه از ولايت ديگر به هندوستان تشريف آوردهاند ، اينها را جمع بايد نمود »
تراجم شعرا مختصرست و منتخبات اشعار غالبا از يكى دو بيت متجاوز نيست و مآخذ تأليف جز بندرت ذكر نشده ولى در تطبيق تراجم با تذاكر ديگر معلوم شد
هامش
( 1 ) - چهار نفر از اين عده هندى هستند ( - بيدل ، وارد نگينى ، آزاد بلگرامى ، شفيق اورنگآبادى ) و چهار نفرشان هرگز به هندوستان نرفتهاند ( - سعدى شيرازى ، فردوسى طوسى ، لطف اللّه نيشابورى ، مردمى مشهدى ) و مناسبت ذكر هريك را در پاى صفحه يادآور شدهام .