[ ع ]
عالمآراى عباسى تأليف اسكندر بيك منشى تركمان در 1025 - 1038 ق . ولادت 968 وفات 1043 ه . ق
تاريخ صفويه است شامل سه صحيفه كه بمرگ شاهعباس اول ( سال 1038 ) پايان مىپذيرد .
اسكندر بيگ در خلال ذكر وقايع از احوال شاعران و وفيات ايشان نيز ياد مىكند ، كه از آن جمله است : فوت مير شمس الدّين محمد صدر خبيصى ( ج 1 ص 321 ) و فوت حكيم شفايى ( ج 2 ص 1082 - 1083 ) و علاوه بر اينها در پايان كار شاهطهماسب صفوى بذكر اركان دولت او از امرا و خوانين و سادات و علما و خطاطان و نقاشان و شاعران و طبقات ديگر پرداخته كه در مجلّد اوّل از صفحهء 139 تا 191 مندرج است .
چاپ اول اين كتاب بسال 1314 ق ، سنگى ، رحلى ، به صورت ناقص صورت گرفته و يازده مقاله از مجلد اول را فاقدست .
چاپ دوم آن از روى همان چاپ اول ، سربى ، وزيرى ، در دو مجلد بسرمايهء كتابفروشى امير كبير انتشار يافته و فاضل ارجمند آقاى ايرج افشار كه فهرست بر آن مىنوشتهاند ، متوجه نقص كتاب شده و يازده مقالهء سابق الذكر را از روى نسخهء مجلس بر آن افزودهاند ، و بعلاوهء تنظيم فهارس مفيد ، مقدمهء جامعى نيز در آغاز مجلد دوم دربارهء خصوصيات و اهميّت تاريخ عالمآرا و احوال و آثار مؤلف آن بقلم آوردهاند .
براى اطلاع از احوال اسكندر بيگ ، ر ك : مقدمهء آقاى ايرج افشار بر جلد دوم عالمآراى عباسى و ذيل گلستان هنر در همين كتاب .