ترجمهء مؤلف :
محمد صادق بن محمد صالح الاصفهانى الازادانى ، در بندر سورت نزديك بمبئى در سال ( 1018 ه ) چشم به دنيا گشود . پدرش آنجا در ملازمت عبد الرحيم خان خانان مىبود . در سال ( 1027 ه ) همراه پدر به اللهآباد رفت ، پدرش آنجا بمنصب ميرسامانى در دربار شهزاده پرويز [ بن جهانگير ] سرافراز بود . چند سال در پتنه و جونپور درس گرفت .
در سال ( 1035 ه ) در ركاب شهزاده پرويز به دكن شتافت ، و در سال بعد يعنى در ( سنهء 1036 ه ) بعد از مرگ شاهزاده پرويز در سلك ملازمان شاهجهان پيوست و به خدمت وقايعنويسى سرافراز گرديد . در سال اول شاهجهانى در بنگال جاى گرفت ، و به جهانگير نگر ( - داكا ) شتافت . در فتنه و شورش قاسم خان فرماندار بنگال در لشكر شاهى خدمت بخشىگرى را به عهده داشت ، و در عهد اعظم خان و اسلام خان ( فرزندان قاسم خان ) مورد عتاب اين دو امير قرار گرفت ، در سال ( 1048 ه ) در سليمآباد بزندان افتاد و پس از چندى رهايى يافته گوشهء انزوا اختيار كرد . در شعر صادقى تخلص مىكرد ، و ملا محمد حسين كشميرى متوفى ( 1037 ه ) استادش بود ، و در سال ( 1061 ه ) در بنگال بعمر 43 سالگى اين جهان را وداع گفت .
وى را تأليف مهم ديگريست بنام شاهد صادق كه از 1054 تا 1056 هجرى در دست تأليف بوده و در فصل هفتاد و نهم از باب سوم آن وقايع تاريخى را سالبهسال ذكر كرده كه از آن جمله است تاريخ وفات شعرا ، و استاد فقيد مرحوم عباس اقبال آشتيانى نيمهء دوم آن را در مجلهء يادگار سال دوم ( 1324 شمسى ) از شمارهء 4 تا 10 چاپ كرده است .
براى اطلاع از فهرست مندرجات شاهد صادق رجوع شود به فهرست مشكاة ( ج 2 ص 594 - 605 )
ميرزا صادق مينا جدّ ميرزا طاهر نصرآبادى است ، و ترجمهء ناقصى از او و پدرش در تذكرهء نصرآبادى ( ص 64 و 452 ) مسطورست .
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 667
مساهمون: أحمد گلچين معانى
ص٦٦٧