به تو واماند چار ديوانش * شعر واماندهء تو گفتهء اوست » « 1 »
براى ترجمهء مؤلف و ساير آثار او ر ك : ذيل مقالات الشعراء در بخش اول كتاب حاضر .
تذكرهء خاورى تأليف ميرزا فضل اللّه حسينى شيرازى متخلص به خاورى در 1255 ق .
در احوال فتحعلى شاه و زنان و فرزندان و فرزندزادگان و بنى اعمام اوست كه بيشترشان شاعر بودهاند ، ولى شعرى از ايشان بقلم نياورده است ، و ما ترجمهء احوال بعضى از شاهزادگان قاجار را كه تذكرهء شعرا تأليف كردهاند از تذكرهء خاورى نقل كردهايم « 2 » .
آغاز : « خاتمه هر كلام حمد ملك علّاميست كه سلطنتش را بدايتى نيست ، و مملكتش را نهايتى نه . . . الخ »
انجام : « دهم اللّه و يردى خان ، يازدهم ذو الفقار خان ، دوازدهم بهرام خان » .
تذكرهء خاورى مشتمل بر سه بابست بتفصيل ذيل :
باب اول در دو فصل :
فصل اول در ذكر شمايل موزون آن برگزيدهء خالق بىچون .
فصل دوم در ذكر اخلاق حميده و صفات پسنديدهء آن حضرتست .
باب دوم در سه فصل :
فصل اول در ذكر اسامى اولاد ذكور بلافصل كه تا هنگام وفات آن خسرو معدلت آيات دو نفر از ايشان متوفى و موازى پنجاه و پنج نفر در قيد حيات مستعار بودهاند .
هامش
( 1 ) - اين قطعه از غزالى مشهدى است .
( 2 ) - ر ك : ذيل سفينة المحمود ، اكسير التواريخ ، تاريخ عضدى ، بستان الفضائل .