تاريخ مختصر ادبيات گيلان يا شرح احوال چهل شاعر گيلانى از عباس اخوان تقوى و حمزهء اخوان تقوى گيلانى
اين مختصر بسال 1324 ه . ش . در سالنامهء دبيرستان تربيت رشت از صفحه 81 تا 110 طبع و انتشار يافته و مشتمل بر دو بخش است .
بخش يكم در تراجم شعراى پيشين گيلانست كه عباس اخوان تقوى با استفاده از تذكرههاى عرفات العاشقين و رياض الشعراء و مجمع الفصحا باختصار نگاشته و در اختيار برادر خود گذاشته است ، و بخش دوم را كه مشتملست بر تراجم شعراى معاصر آن سامان ، حمزهء اخوان تقوى بقلم آورده است .
تراجم به ترتيب زمانيست و از اسيرى لاهيجى آغاز شده به شهدى لنگرودى خاتمه مىيابد .
سالنامهء مزبور در 182 صفحه بقطع رقعى در رشت بطبع رسيده و شامل تاريخ و جغرافياى مختصرى از گيلان نيز هست .
در پايان اين سالنامه ( ص 180 ) آقاى عباس اخوان تقوى از شعراى دور و نزديك گيلان درخواست كرده است كه چون در نظر دارد تذكرهيى بنام « گلزار گيلان » در احوال شعراى گيلان از قرون اوليهء اسلام تا عصر حاضر تأليف كند ، شرح مختصرى از زندگانى خود را با يك قطعه عكس و شمهيى از آثار منظوم بنشانى وى :
« رشت ، كوى بادى اللّه ، عباس اخوان تقوى » ارسال دارند .
و چون معلوم نبود كه نيّت وى از قوّت بفعل آمده و جامهء عمل پوشيده باشد ، در همين مقام بدان اشارت رفت .