در ذكر شعرائى كه چراغ ارباب كرم افروختهاند ، و صلات از دولت قدردانى ممدوحان خود اندوخته » ( ر ك : خزانهء عامره ، ص 3 )
8 - تذكرهء احمد اختر . . . ، ( ص 11 )
نام اين تذكره انجمنآرا است .
9 - مجمع الفصحا : تأليف رضا قلى خان كه در دو جلد بزرگ در تهران در 1294 ه .
( 1877 م ) چاپ شده ، بهترين و كاملترين تذكرههاى عموميست كه مؤلف در جمع مطالب آن از تذكرههاى ديگر ، از لباب الالباب تا زمان خود ، رنج وافر برده و آن را با تأليف تذكرهيى ديگر بنام رياض العارفين تكميل نموده است ( چاپ سنگى تهران 1305 ه . » ( ص 12 )
تاريخ صحيح چاپ اول مجمع الفصحا را كه 1295 قمريست مترجم دانشمند در پاى صفحه يادآور شدهاند ، و اما اشتباهات اته ازينقرارست كه مجمع الفصحا بهترين تذكرههاى عمومى نيست ، به جهت آنكه مؤلف براثر سهلانگارى و بىدقتى تذكرهء عظيم خود را به كلى از اعتبار انداخته است . كاملترين تذكرهها هم نيست ، ازآنرو كه فقط شامل ذكر 867 شاعرست ، و مؤلف در جمع مطالب آن بيشتر از عرفات العاشقين و آتشكده و بعضى از تذكرههاى دورهء قاجار استفاده كرده است ، و هرگز لباب الالباب بدست وى نرسيده بوده ( براى اطلاع بيشتر ، ر ك : ذيل مجمع الفصحا ) . ديگر آنكه رياض العارفين تكملهء مجمع الفصحا نيست ، چه تاريخ تأليف آن 1260 ه . است و اگرچه در همان كتاب از وجود مجمع الفصحا خبر مىدهد ولى تذكرهء اخير در 1284 كامل شده ، و چون رياض العارفين بعد از مجمع الفصحا بطبع رسيده ، اته تصور كرده كه تأليف آن هم بعد از مجمع الفصحا بوده است .
10 - مجمع الخواص تركى را تا دورهء شاهعباس ثانى 77 - 1052 ه . نوشته ( ص 12 ) و در تكملهء مترجم هم ذكرى از ترجمهء فارسى آن نشده است .
اين تذكره مشتملست بر تراجم 333 نفر از شعراى زمان شاه اسماعيل اول تا بيست و يكمين سال سلطنت شاهعباس ماضى ( 1016 ه ) .
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 503
مساهمون: أحمد گلچين معانى
ص٥٠٣