نمونهء ادبيات تاجيك تأليف صدر الدّين عينى سمرقندى فرزند سيد مراد خواجه در 1925 ميلادى
در تراجم مختصر شعراى ماوراءالنهرست مشتمل بر يك مقدمه و سه قسم بشرح ذيل :
قسم اول - از سال 300 تا 1200 هجرى به ترتيب تاريخ شامل تراجم هفتاد و پنج شاعر كه از رودكى آغاز شده به سيّداى نسفى خاتمه مىيابد ، با لاحقهيى در ذكر پنج شاعر .
قسم دوم - از سال 1200 تا 1343 هجرى شامل تراجم يكصد و سى و دو شاعر كه نخستين ايشان امير خان والى فرغانه است و آخرينشان خليفه عاشور محمد يكدل بخارى ، به ترتيب حروف تهجى .
قسم سوم - متضمن دو حصّه است . حصه اول ادبيات نو از انقلاب نخستين روسيه ( 1905 م ) تا انقلاب اكتوبر ( 1917 م ) در ذكر هشت شاعر ؛ حصهء دوم مختص ادبيات انقلابى متضمن ترجمهء هشت شاعر از انقلاب اكتوبر تا تاريخ تأليف ( - 1925 م ) .
اين تذكره بقطع وزيرى و حروف سربى در 626 صفحه با دو صفحه تقريظ بقلم ابو القاسم لاهوتى كرمانشاهى در چاپخانهء نشريات مركزى خلق اتحاد جماهير شوروى سوسياليستى مسكو بطبع رسيده است .
مؤلف هشتاد مأخذ اصيل و معتبر در دست داشته و علاوه بر آنكه بر صدر هر ترجمه مأخذ خود را ذكر كرده در آخر نيز فهرست كامل آنها را درج كرده است .
عينى ترجمهء حالى از خود مسطور نداشته و لاهوتى كرمانشاهى در تقريظ خود اجمالا اشارتى بحبس و زجر و شكنجهء وى قبل از دوران انقلاب كرده است .