كاشانهء دانش تأليف حسين پرتو بيضائى كاشانى ( معاصر )
در ذكر احوال و آثار شعراى قديم و جديد كاشان است كه مؤلف از بيست و چند سال پيش بجمع و تدوين آن پرداخته و بتدريج كامل شده است .
دربارهء شعراى سلف از منابع موجود مانند تذكرههاى : عرفات ، رياض الشعراء ، آتشكده ، خلاصة الاشعار ، و بعضى از تذكرههاى دورهء قاجار استفاده شده است .
نگارنده در حدود پانزده سال پيش اين تذكره را در نزد مؤلف آن ديده و بعضى تراجم را خود از منابع معتبر استنساخ و تسليم ايشان كردهام ، ولى در آن ايام بنده بفكر تاريخنويسى نبوده و متأسفانه در حال تحرير هم به ايشان و تذكرهشان دسترسى ندارم تا كسب اطلاع بيشترى بكنم ، امّا تا آنجا كه ديدهام مىتوانم گفت كه كاشانهء دانش يكى از تذكرههاى دقيق و معتبر محلى است كه در روزگار ما تأليف يافته است .
ترجمهء مؤلف :
« حسين بيضائى كه در شعر پرتو تخلّص مىكند ، و از گويندگان تواناى معاصرست ، بسال 1288 در قصبهء آران ، دو فرسخى كاشان ، در خانوادهيى كه قريب يك قرن سابقهء شاعرى و ادبى دارد متولد شده ، پدرش مرحوم ميرزا على محمد خان اديب بيضائى از شعراى بنام ايران بود كه بسال 1312 ش وفات يافت و قسمتى از ديوان وى در سال 1327 بطبع رسيده . جدش ميرزا محمد رضا آرانى متخلص به ابن روح و جدّ اعلايش محمد آرانى متخلص به روح الامين و عمّ وى نعمة اللّه ذكائى بيضائى « 1 » و اغلب افراد اين خانواده اهل شعر و سخن و ادب بودهاند و هستند .
هامش
( 1 ) - در ذيل تذكرهء شعراى قرن اول بهائى ذكرش گذشت .