ننموده با وجود آنكه خود او يكى دو موضع از مناقب الشعراء نقل مىنمايد ، و اگر مناقب - الشعراء حقيقة تذكرهء شعرا بوده است ، دولتشاه اين تناقض واضح را بين قول و فعل خود مرتكب نمىشده است ، و شايد مناقب الشعراء عبارت بوده است از بعضى حكايات ادبى راجع بمحاضرات و مشاعرات شعرا ، و منتخباتى از اشعار ايشان ، و اللّه اعلم بحقيقة الامر » .
همو در ترجمهء احوال وى نوشته است : « موفق الدوله ابو طاهر الخاتونى از اجلّهء صدور و كبار رجال دولت سلجوقيه و از مشاهير شعرا و ادباء عصر خود بوده ، در تاريخ سلجوقيه لعماد الدّين الكاتب الاصفهانى مكرر ذكر او شده است ، و از آنجا ظاهرا چنان استنباط مىشود ( ص 105 - 113 ) كه او را خاتونى بدان جهت مىگفتهاند كه مستوفى گوهر خاتون زوجهء سلطان محمد ملكشاه ( سنهء 498 - 511 ) بوده است ، و قزوينى در آثار البلاد ( ص 259 ) مىگويد كه وى كتابخانهء معتبرى در ساوه بنا نهاده است ، و ازين برمىآيد كه از اهل ساوه بوده است ، و بسيارى از اشعار او را عماد الدّين كاتب تعريب نموده است ، و بعضى ديگر از اشعار او متفرق در مواضع ديگر يافت مىشود ، مانند تاريخ سلجوقيه مسمى به راحة الصدور و آية السرور لابى بكر محمد بن على الرّاوندى ترجمه و تلخيص پروفسر برون در روزنامهء انجمن همايونى آسيايى سال 1902 ص 600 ؛ و لغات اسدى ، ص 31 كه لقب او را موفق الدّين مىنويسد ؛ و المعجم فى معايير اشعار العجم ؛ و جامع التواريخ و بالاخره در مجمع الفصحا ج 1 ص 66 كه اسم او را كمال الدّين مىنويسد ، و عماد كاتب از تأليفات او كتابى مىشمرد موسوم به تنزير الوزير الزير الخنزير كه در مثالب نصير الملك بن مؤيد الملك بن نظام الملك وزير سلطان محمد بن ملكشاه تأليف نموده است ، ( ص 89 ) و ابو بكر راوندى در راحة الصدور مىگويد « شكارنامهء » سلطان ملكشاه را به خط او ديدم ( ص 598 ) ،
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 296
مساهمون: أحمد گلچين معانى
ص٢٩٦