معدن الجواهر تأليف مولوى محمد مهدى واصف مدراسى در 1258 ه . ق .
تذكرهايست انتقادى شامل تراجم شعراى قديم و جديد ، بهنحوىكه مورد اعتراض نواب محمد غوث خان بهادر واقع شده و در ديباچهء تذكرهء گلزار اعظم مىنويسد كه پس از تأليف و طبع تذكرهء صبح وطن در فكر تصنيف تذكرهء تازهيى بودم « اما از ممرّ قلّت فرصت نقش اين تمنا بر صفحهء ظهور صورت نمىبست ، و شاهد اميد بر منصهء شهود نمىنشست ، تا اينكه تذكرهء معدن الجواهر واصف بملاحظه رسيد ، و بوضوح انجاميد كه مومى اليه در مقامات كثيره بغوامض نكات شعرى پى نبرده ، باعتراضات بى جا بر كلام اساتذهء جهابذه قلم فرسوده و بدخل ناسزا كار فرموده ، لهذا بحر طبيعت باز به جوش آمد و درياى خاطر در خروش كه جوابات رائقهء آن درج تذكره سازم ، و بامتحان مزاج قلم پردازم .
« گلزار اعظم ، ص 6 »
سيد احمد راغب مدراسى متوفى 1269 قطعهء ذيل را در تاريخ تأليف معدن - الجواهر سروده است :
واصف هنرمندان قدوهء سخنسنجان * وصف شاعران كرد و در كفم كتابى داد
سال ختم آن راغب گفته از سر بهجت * معدن جواهر را واصفم چه تابى داد
1258