قطعهء ذيل تاريخ تأليف كتابست كه آقاى فكرى سلجوقى فرستادهاند :
چون درين تذكره زبان قلم * ذكر احباب كرده از هر باب
نام تاريخ و سال اتمامش * گشت ازآنرو « مذكّر احباب »
- 974
و اينك مقالهء محققانهء آقاى عبد الحى حبيبى : « 1 »
مذكر احباب نثارى
هنگامى كه وزير دانشمند و فضلپرور هرات مير على شيرنوائى تذكرهء « مجالس - النفائس » را در شرح احوال و آثار شعراى فارسى و اوزبكى تا عصر خود نوشت ( 896 ه ) يكى از فضلاى آن زمان چند سال بعد تكميل آن را در مذكر احباب نمود ( 974 ه ) و اين كتاب را محمد عارف بقائى اندجانى در هند بوسيلهء كتاب خود ( مجمع الفضلاء ) تكميل كرد ( حدود 1003 ه ) .
درين مقالت نسخهء ( مذكر احباب ) را با شرح حال مؤلف و خاندانش كه از دانشمندان شمال وطن مااند و كتابش در تاريخ ادبى كشور ما اهميت بسزائى دارد مورد بحث قرار مىدهيم .
چون مذكر احباب تاكنون چاپ نشده و نسخ خطى آن هم كماند ، بنابرآن شناسائى اين كتاب با ارباب ذوق و جستجو مناسب به نظر مىآيد :
نام مؤلف كتاب به تصريح صفحه اول نسخهء خطى مذكر احباب ( كتبخانه برلن ) سيد حسن خواجه نقيب الاشراف بخارى است ، كه هموطنش بقائى اندجانى نيز او را مفخر السادات حسن خواجه نوشته است « 2 » اما پروفسور ستورى اين نام را
هامش
( 1 ) - همين مقاله را نويسندهء آن عينا براى نشريهء كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران فرستاده و در جلد دوم آن نشريه ( ص 30 - 42 ) سال 1341 درج گرديده است .
( 2 ) - مجمع الفضلاء خطى ص 199 .