تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 172

مساهمون:

ص١٧٢

مخزن اخبار تأليف امير مختار در نيمه دوم قرن دهم

ملّا عبد النّبى فخرالزّمانى قزوينى در تذكرهء ميخانه ترجمهء احوال شش شاعر را كه ساقىنامه سروده‌اند از مخزن اخبار نقل كرده و به صحت اخبار اين كتاب اعتماد و اطمينان كامل نشان داده است . اين شش نفر عبارتند از : حكيم نظامى گنجوى ( ص 12 ) شيخ فخر الدّين عراقى ( ص 28 ) امير خسرو دهلوى ( ص 59 و 62 و 63 ) خواجوى كرمانى ( ص 78 ) عبد اللّه هاتفى جامى ( ص 112 ) حكيم پرتوى لاهيجانى شيرازى ( ص 126 ) . ملّا عبد النّبى فخر الزّمانى چون ساقىنامه‌ها را جمع مىكرده و تراجم - ساقىنامه‌سرايان را مىنوشته ، از مخزن اخبار بيش از تراجم شش نفر شاعر مذكور چيزى مورد نياز وى نبوده ، و پيداست كه مخزن اخبار چنان كه از نام آن نيز برمىآيد تذكرهء مهم و معتبرى بوده است شامل دقيقترين تراجم شعرا به‌نحوىكه شش فقرهء آن در ميخانه نقل شده ، و از آنجا كه تذكرهء ميخانه در سال 1028 بتأليف رسيده و فخر الزمانى در ترجمهء حكيم پرتوى مىنويسد كه : « مؤلف مخزن اخبار ، امير مختار در تأليف خود آورده كه حكيم پرتوى مكرر سفر عربستان و حجاز كرده ، ديوانش به نظر من درآمده قريب به چهار هزار بيت است ، چون سن آن افصح الفصحا بهفتاد و يك رسيد ، در سنهء احدى و اربعين و تسعمائه ( 941 ) در بغداد سفر آخرت اختيار كرد ، مدفنش در همان‌جاست » بدين قياس مىگوييم كه مخزن اخبار در فاصلهء بعد از مرگ حكيم پرتوى و پيش از تأليف تذكرهء ميخانه تصنيف شده است كه در حدود نيمهء دوم قرن دهم هجرى باشد . متأسفانه بعد از فخر الزّمانى هيچيك از تذكره‌نويسان كه در هند بوده‌اند