انيس الاحباء از موهن لعل انيس صدرپورى لكهنوى در 1297 ق
مشتمل است بر شرح احوال و منتخب آثار ميرزا محمد فاخر مكين و استادش و شاگردان مسلم و هندى او ، و شاگردان شاگردانش به ترتيب ذيل :
1 - افتتاح : در شرح حال و اشعارى از ميرزا عظيماى اكسير اصفهانى استاد مكين .
2 - فتح الباب : در بيان حالات و كلمات و اشعار ميرزا محمد فاخر مكين .
3 - فصل : در بيان احوال و افكار مستفيدان از آن جناب كه مسلمان بودهاند ( 32 نفر ) .
4 - فاصله : در ذكر احوال و اشعار شاگردانى كه از فرقهء هنود بودهاند ( 6 نفر ) .
5 - اختتام : شامل احوال و اشعار شاگردان مسلمان شاگردان مكين ( 5 نفر ) .
6 - حسن خاتمه : در بيان حالات و مقالات شاگردان هندوى شاگردان ايشان ( 6 نفر ) « 1 » .
آغاز : بسمله ، ستايش بىحد و نيايش لا تعد سخنآفرينى را كه بنغمهء كاف و نون چندين زمزمهء گوناگون برآورده . . . »
پايان : . . . اكنون وقت خموشى رسيد ، خامه زبان بكام كشيد ، گفتگو بانجام آمد ، الهى بحسن قبول انجامد » .
سبب تأليف :
بهطورىكه مؤلف در ديباچه آورده است اين تذكره را برحسب اشارت راى
هامش
( 1 ) - اين شمارش برابر نسخهء شمارهء 893 مجلس است ، ولى ريو ( آ / 377 ) تعداد تراجم نسخهء مورخ 1235 را بدين شرح بيان كرده است : پنجاه ترجمه در فصل و دوازده ترجمه در فاصله و دو ترجمه در اختتام و هجده ترجمه در حسن خاتمه ، و در واقع اضافات را در نتيجهء تجديدنظر مؤلف دانسته تاريخ آغاز و انجام آن را هم ( 1209 - 1235 ه ) تعيين كرده است .