و ايجى را دو عارف شناخته و باز چون در تذكرهء صبح گلشن ايجى « ريحى » چاپ شده بوده ، يك عارف ريحى هم بر آن افزوده است .
اين شخص بقدرى عامى و بىسواد بوده كه حتى نام مآخذ خود را هم بغلط نوشته ، مثلا مآثر الكرام را همه جا « معاصر الگرام » نگاشته و مدايح الحسينية را « بدائع الحسنيّة » و رياض العارفين هدايت را گاهى « رياض العاشقين » و گاهى بنام اصلى مذكور داشته است .
مآخذ وى عبارتست از : لباب الالباب ، تذكرهء دولتشاه ، تذكرهء ميخانه ، سرو آزاد ( - مآثر الكرام ) ، تذكرة المعاصرين ، مرآة الخيال ، آتشكده ، مجمع الفصحا ، بيان - المحمود ، رياض العارفين ، بستان العشاق ( - جلد اول از بساتين الخاقانية ) ، نگارستان دارا ، مدايح الحسينيّة ، گنج شايگان ، صبح گلشن ، نگارستان سخن ، نمونهء ادبيات تاجيك ، ارمغان سال پنجم ، آثار العجم فرصت .
اين سه مجلد را وى ببرادر خود اهداء كرده و در پشت هر سه جلد شرحى درينباب نوشته است كه محض نمونه يكى از آن سه را عينا و به تمام حروف نقل مىكنم :
« مدتهاست كه براى گردآورى آثار ادبا و شعراء پارسىزبان مشغول بودم در توجهات جديت خود و مساعدت وقت موفق به جمعآورى ده هزار نفر آثار شعرا شدم و هنوز هم در تكميل نواقص جمعآورى خود هستم و آن آثار تعداد فوق قريب در 9 جلد تدوين و مجلد گشته است .
سابق دو سال پيش جلد اول متقدمين در موقع شرفيابى به زيارت حضرت ثامن على ابن موسى الرضا ( ع ) كه استنساخ اولى بود بمقام عزيز مكرم ارجمند عزيزم ادبدوست و نكتهسنج اخوى با جان برابر خودم آقاى حمزه خان حقى تقديم نمودم و نيز اين جلد اول متوسط را هم تقديم حضورشان مىنمايم .
در موقع مطالعه اين غريب دربهدر خانهبدوش از فراموششدگان آنى نباشم و نيز اين زحمات فوق الطاقة اين رهى از حوادث ناگوار دهور و زمان مصون بماند
تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 58
مساهمون: أحمد گلچين معانى
ص٥٨