تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 751

مساهمون:

ص٧٥١

شمع انجمن تأليف امير الملك سيد محمد صدّيق حسن خان بهادر 1292 ه ق

تذكرهء عموميست شامل تراجمى مختصر از 971 نفر شاعر قديم و جديد و به‌طورىكه مؤلف در ديباچه آورده است : « درين تذكره كه قطره‌يى از سحاب و ذرّه‌يى از آفتابست ، ذكر جمعى از متقدمين شعرا و متأخرين نظما كه غازهء اعتبار و اشتهار بر رو كشيده‌اند ، و زمره‌يى كه بمدد طبع رسا بر كاخ بلندآوازگى برآمده در دلهاى سخن شناسان منزلى شايسته بهم رسانيده‌اند اختيار آمد ، نه ضبط جملهء شعراى سابق و حال فرس و هند ، چه شمار ايشان بيش از آنست كه طاير بلندپرواز خامهء معجزنگار در هواى احصاى آن بال پرواز گشايد ، يا در فضاى انحصار آن جماعت والاتبار ببازوى همت بپرد ، بلكه بايراد شمه‌يى از نتايج طبع هريك سخنور به مقدار فرصت وقت و انتهاض فرصت منت بر سامعه گذاشت ، و بضيافت طبع شيفتگان شاهد رعناى سخن پرداخت » . ( ص 15 ) ترتيب تراجم الفباييست ولى نه با رعايت حروف دوم و سوم ، بلكه فقط حرف اول را مناط اعتبار قرار داده است . نخستين شاعر انورى است و آخرين نفر يوسف لكهنوى . مؤلف تراجم متاخرين را بتفصيل بيشتر مذكور داشته و در ضمن بيان احوال شعرا از مآخذ خود نام برده است . منابع وى عبارتست از : تذكرة المعاصرين ، مرآة الصفا ، يد بيضا ، نتايج - الافكار ، تاريخ فرشته ، نفحات الانس ، سلّم السّماوات ، تذكرهء ناظم ، خزانهء عامره ، مجمع النفائس ، مردم ديده ، سرو آزاد ، سلافة العصر ، آتشكده ، عقد ثريا ، بهارستان ، رياض الشعراء ، نفائس المآثر ، منتخب التواريخ ، مرآة الخيال ، پادشاهنامهء عبد الحميد لاهورى ، صبح صادق ، مجمع الشعراى قاطعى ، مجمع الفضلاى بقائى ، قند پارسى نسّاخ ، و از عرفات العاشقين كه مأخذ عمدهء او بوده نام نبرده است .