رباعى
ديشب همهشب بيار گفتم غم دل * شايد كه شود مرا دمى همدم دل
ديدم كه به درد دل من گوش نداد * دل ماتم من گرفت و من ماتم دل
« انجمن خاقان »
انجمن الادباء تأليف شمس الدّين خان حقى تبريزى در 1307 - 1310 ه ش
وى اين تذكره را بتقليد از بساتين الخاقانية تأليف عليرضا ميرزاى شهرهء قاجار نوشته است ، بدين معنى كه در هر مجلد نخست فهرست الفبايى شعرا را بقلم آورده است و بعد تراجم را و سپس اشعار را .
از سه مجلد اول اين تذكره كه نسخهء اصل و متعلقست بدوست دانشمندم آقاى عبد الحسين بيات معلومات ذيل را بدست آوردهام و شش مجلد ديگر آن را كه در احوال معاصرانست نديدهام و شنيدهام كه در مشهد نزد يكى از بستگان اوست :
قسمت اول بعنوان متقدمين تنظيم يافته و مشتملست بر ذكر 1378 شاعر از آغاز شعر فارسى تا اواخر سنهء هزار هجرى كه با ابو حفص سغدى شروع و به يوسفى دهلوى ختم مىشود ، در 735 صفحه بقطع 2 و 32 * 23 سانتيمتر .
قسمت دوم كه عنوان متوسطين دارد ، در دو مجلد تنظيم يافته و مشتملست بر ذكر 4629 شاعر از افسر قاجار تا يوسف گوپاموى در 1375 صفحه به همان قطع .
مؤلف مآخذ خود را مذكور داشته و هر ترجمهيى كه نوشته غالبا شمارهء صفحهء مأخذ خود را هم قيد كرده است ، ولى افسوس كه مردى عامى بوده و با اين همه زحمت كارى نساخته است ، چه جز يكى دو سطر مبهم در احوال شعرا ننوشته و اشعار را غالبا نادرست ثبت كرده و گاه يك شاعر را چند شاعر تصور كرده است . مثلا عارف ايگى