تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 726

مساهمون:

ص٧٢٦

سفينه على حزين تأليف شيخ محمد على حزين لاهيجى در قرن دوازدهم هجرى

تذكره‌گونه‌ايست كه عنوان سفينه دارد ، بدين معنى كه از بعضى شعرا شعر و شرح حال آورده است ، و از بعضى ديگر فقط شعر . سفينهء مزبور مشتملست بر ذكر يك‌صد و هفت شاعر از اوايل قرن دهم تا نيمهء قرن يازدهم ، به ترتيب حروف تهجى از الف تا كاف كه از اهلى شيرازى شروع شده و به كمال الدّين حسين ضميرى اصفهانى كه قاعدة بايستى در حرف ضاد نوشته مىشد پايان مىپذيرد ، و جنبهء انتقادى نيز دارد ، چه اشعار برخى از شعرا را مورد انتقاد قرار داده ، و بر انتقادات ديگران نسبت باشعار برخى ديگر خرده گرفته و نقد بر نقد كرده است . حزين تاريخ وفات صاحبان تراجم را ذكر نكرده و دربارهء سال تأليف و مدت جمع‌آورى اشعار سفينه نيز سخن نگفته است . چون در سفينه شرح حال و اشعار سام ميرزاى صفوى و اشعارى از تقى الدّين اوحدى هم مسطورست ، دور نيست كه حدس بزنيم در تدوين سفينه از تحفهء سامى و تذكرهء عرفات العاشقين هم استفاده كرده است ، بخصوص كه شعراى سفينهء مزبور از قبيل : آصفى هروى ، اهلى شيرازى ، اهلى ترشيزى ، اميدى تهرانى ، ابو الحسن فراهانى ، حالتى تركمان ، سپهرى زواره‌يى ، حسابى نطنزى ، حضورى قمى ، حيدر ذهنى معمّائى ، ذوقى اردستانى ، ابراهيم ميرزاى جاهى صفوى ، بابا فغانى شيرازى ، ضميرى اصفهانى ، حيرتى تونى ، درويش دهكى ، و مانند اين‌ها از شعراى دو تذكرهء مزبور هستند . سفينهء على حزين در دار الطبع جامعهء عثمانيّهء حيدرآباد دكن بسال 1348 هجرى قمرى در يك‌صد و دو صفحه بطبع سنگى رسيده است . ترجمهء مؤلف و آثار ديگر او در ذيل تذكرة المعاصرين مذكورست .