تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — صفحة 3

مساهمون:

ص٣

آتشكده تأليف حاجى لطف‌على بيگ آذر بيگدلى در 1174 - 1193 ق

تذكرهء رايج و مشهوريست كه چندين چاپ خورده و مشتملست بر دو مجمره بشرح ذيل : مجمرهء اول - در ذكر احوال و اشعار شعراى ماضى است ، مشتمل بر يك شعله در تراجم شاهان و شاهزادگان و امراى ترك و غيره كه منسوب بولايتى نيستند ، و سه اخگر در ذكر شعراى ايران و توران و هندوستان كه هر اخگرى باقتضاى اسامى ولايات به چند شراره تفصيل يافته ، و در تحت هر شراره اسامى شهرهاى هر ولايت نگاشته شده ، و در ذيل نام هر شهرى احوال و آثار شعراى منسوب به آن شهر مذكور گشته ، و مختومست بيك فروغ در بيان حالات و مقالات زنان سخنور هر ديار . مجمرهء دوم - در ذكر احوال و اشعار معاصرانست ، مشتمل بر دو پرتو : پرتو اول - در تراجم معاصران . پرتو دوم - در احوال و آثار مؤلف . در سبب تأليف گويد : « . . . از آغاز عهد صبى هرگز غير خيال نظم كه ميوهء باغ عشق است فكرى ، و بجز قيل و قال شعر كه پرتو چراغ شوق است ذكرى نداشتم . . . گاهى مطالعهء كتب متقدمين را راغب و گاهى شرف مصاحبت شعراى معاصرين را طالب . اما چنان كه دل مىخواست بهره‌مند نبودم ، به جهت آنكه اگر غرض مطالعهء دفاتر افكار متقدمين بود ، در هروقت حمل و نقل كتب ايشان بهرجا متصور نبود ، و اگر مطلب مصاحبت فصحاى معاصرين بود ، بسبب انقلاب زمانه صحبت همگى در اوقات متعذر ، و دل به خواندن بعضى از آن كتب بتقريب نخواندن ديگرى قانع نمىشد ، و خاطر از ديدن برخى از آن ياران به علت نديدن ديگرى مسرور نمىگشت ، لاجرم صورت اين خيال در آينهء خاطر نقش بست كه مجموعه‌يى بر كيفيت احوال و انتخاب اقوال اين