پنجم از آنچه روزه را باطل مىكند رسانيدن گرد غليظ است عمدا به حلق وهمچنين رسانيدن
دود غليظ وبخار غليظ پس هر گاه يكى از اين سه چيز را به حلق رساند از روى عمد قضا برو لازم است
اما كفاره ندارد ششم از آنچه روزه را باطل مىكند قى كردن است از روى عمد وآن موجب
قضاست وكفاره لازم نيست وبعضي ( 1 ) از مجتهدين كفاره را نيز لازم مىدانند اما اگر بي
اختيار آيد يا از روى سهو قى كند چيزى لازم نمىشود هفتم از آنچه روزه را باطل مىكند
فرو رفتن در آب است از روى عمد وبه آن قضا واجب است وبعضي از مجتهدين ( 2 )
كفاره را نيز واجب مىدانند واگر جنب روزه واجبي داشته باشد
وغسل ارتماسى كند آن غسل باطل است هشتم از آنچه روزه را باطل مىسازد دروغ گفتن
است بر خدا مثل آنكه بگويد كه فلان چيز را خداى تعالى حرام كرده يا فلان را حلال واين
قول خلاف واقع باشد وهمچنين دروغ گفتن بر پيغمبر ( ص ) بر يكى از حضرات أئمة معصومين
عليهم السلام وآن موجب قضاست وبعضي از مجتهدين ( 3 ) كفاره را نيز واجب مىدانند
وبعضي هيچيك را واجب نمىدانند مطلب دويم در بيان روزه هاى واجب
وسنت ومكروه وحرام ودر آن چهار فصل است فصل أول در بيان
روزه هاى واجبي وآن بر هشت قسم است أول روزه ماه رمضان است وثابت مىشود داخل
شدن ماه رمضان به يكى از سه چيز أول آنكه معلوم شود كه از ماه شعبان سى روز گذشته
دويم آنكه شياع يعنى جمعى كثير كه از سخن ايشان ظن حاصل ( 4 ) شود اخبار نمايند كه ماه را ديده اند
سيم آنكه دو مرد عادل گواهى دهند كه ماه را ديده اند پس اگر دو زن عادله يا آنكه يك مرد
عادل گواهى دهند كه ماه را ديده اند به گواهى ايشان ثابت نمىشود مگر آنكه به سر حد شياع رسد
وبه حساب تقويم وغير آن داخل شدن ماه ثابت نمىشود دويم از روزه هاى واجب روزه
قضاى ماه رمضان است وواجب است بجا آوردن آن پيش از آنكه رمضان آينده داخل شود
پس اگر بر شخصي ده روز مثلا از قضاى ماه رمضان واجب باشد قضاى آن را تأخير مىتواند كرد
تا وقتي كه به ماه رمضان آينده ده روز بماند پس اگر هميشه عازم بوده كه آن ده روز را قضا كند
وچون به ماه رمضان ده روز بماند مانعى از روزه داشتن به هم رسد مثل آنكه بيمار شود يا زن
حيض بيند در اين صورت همين قضاى ده روز واجبست وبس واگر بىعذر تا رمضان آينده
تأخير كرده باشد ده روز را قضا كند وبه جهت هر روز مقدار يك مد ( 5 ) گندم يا برنج يا نان يا مانند
هامش
( 1 ) چون ظاهر بعض اخبار لزوم كفاره است پس رعايت احتياط را موافق فرمايش بعض
از مجتهدين نمايند صدر دام ظله العالي .
( 2 ) در اينجا نيز فرمايش بعض از مجتهدين أحوط است صدر دام ظله .
( 3 ) در اينجا نيز فرمايش بعض از مجتهدين أحوط است وأحوط الحاق حضرت زهرا
سلام الله عليها است به اين حكم صدر دام ظله العالي .
( 4 ) معلوم نيست صدر دام ظله .
( 5 ) ولى أحوط دو مد است صدر دام ظله العالي .