[ 483 ] [ مولانا زين العابدين مسعود نيكى اصفهان ]
صاحب اوقات محمود ، مولانا زين العابدين مسعود ، متخلّص به نيكى ، كه اصلش از اصفهان است ، در نظمپردازى طبع نيكو داشت و مرد مهذّب الاخلاق بود و خوشخو . به شغل تجارت بيشتر به سياحت مىپرداخت . اين دو بيت از كلامش به نظر درآمد :
يار هرجا كه رود ، مىرود از پى نيكى * كس نديده است كه صيد از پى صيّاد رود
* * *
دامن ز بدآموزى دشمن بكش از من * دست من و دامان تو ، دامن مكش از من
[ 484 ] [ مولانا ناظم هراتى ]
جامع كمالات ذاتى و صفاتى ، مولانا ناظم هراتى ، كه نظم ممالك سخن در قبضهء اقتدار داشت و در زمرهء فصحاى عصر كمال اعتبار . در خدمت عباس قلى خان بن حسن خان شاملو تقرّب تمام به هم رسانيده و مردم را به فيوض و حسن سلوك بهرهمند گردانيد . مثنوى يوسف و زليخا از تصانيف او مشهور است و فصاحت و بلاغت را گنجور .
اواخر مائة حادى عشر دار فانى را وداع كرد . از افكار اوست :
تعمير گرد دامن ويرانى من است * صندل غبار خاطر پيشانى من است
* * *
كنى تا چند خواب ، اى مست غفلت ! ناله را سر كن * سر ميناى دل بگشا ، دماغ ديده را تر كن
اين دو بيت از مثنوى او نگارش يافته :
فرود آمد ز ابلق كجكلاهى * چو از چشمم به پشت پا نگاهى