[ 457 ] [ مولوى شاه عبد القادر مهربان فخرى نيشابورى ]
سرو جويبار عزّت و سرورى ، مولوى شاه عبد القادر مهربان فخرى ، كه اصلش از سادات نقويّهء نيشاپور است ، يكى از اسلافش در قصبهء كنتور كه از الكاى دارالحكومت لكهنو است ، وارد گشته ، چند پشت در آنجا گذرانيد . والد ماجدش سيّد شريف الدّين خان كه از علماى نامدار و عرفاى روزگار بود ، در اورنگآباد دكن طرح اقامت انداخت و به قضاى بلدهء روضه اختصاص داشت .
بالجمله ، فخرى در سنهء ثلث و اربعين و مائة و ألف پا به جادّهء هستى نهاد و بعد حصول سرمايهء رشد و تمييز در ايّام طفوليّت كلام مجيد را از بر نموده ، به اكتساب علوم درافتاد و به طبع چالاك و ذهن درّاك به تحصيل كتب درسيّهء فارسيّه ، و كتب عربيّه از علوم عقليّه و نقليّه و غير ذلك به جدّوجهد فراوان پرداخت و به اشتغال درس و تدريس و مطالعهء كتب تفسير و حديث و تصوّف و غيرها همّت والانهمت مصروف ساخت . تا اينكه در جميع علوم و فنون علم تفوّق افراخت ؛ و وى مريد و خليفهء پدر بزرگوار خود كه خلافت از مولانا شاه فخر الدّين دهلوى سهروردى الچشتى داشت ، بوده و هم بلاوساطت پدر خلافت از خال حقيقى خود ، مولاناى ممدوح حاصل نموده و بعد وفات پدر به منصب قضاى روضه مىگذرانيد و به شرف صحبت شاه فخر الدّين اورنگآبادى هم رسيد و بعد رسيدن به مرتبهء كمال و تكميل خرقهء خلافت طريقهء علّيهء قادريّه و ديگر طرق از دست مباركش پوشيد .
و به موزونى طبع لطيف گاهگاهى به فكر شعر هم ميل مىفرمود و مشق سخن به خدمت مير آزاد بلگرامى مىنمود و گاهى « مهربان » و گاهى « فخرى » تخلّص مىكرد .
كلام دلگشايش يكسر مملوّ فصاحت است و اشعار آبدارش سرتاسر مشحون بلاغت .
ذات والاصفاتش از گلستان فضل و كمال رنگ و بوى تازه داشته و دل عرفان منزلش از