تمام دشت طلب سبز چون گلستان است * ز آب آبله پايىّ رهروان بىتو
[ 175 ] [ مولوى محمّد حسن على ماهى ]
جامع علوم عقلى و نقلى ، مولوى محمّد حسن على كه جدّ اعلاى او شاه فتح اللّه انصارى در زمان سلطنت شاه تغلق از ولايت وارد دهلى شده ، چندى در آنجا به خوبى به سر برد . پس از آن به طريق سياحت از آنجا معه اهلوعيال برآمده ، سرى به بلدهء جونپور كه در آن ايّام دارالحكومت سلاطين شرقيه بود ، كشيد و همانجا رحل اقامت افكند و به وعظ و پند خلايق مشغول گشت .
از آنجا كه اوصاف حميده و روش پسنديده آن بزرگوار شهرت گرفت ، حاكم آنجا بس مشتاق گشته ، روزى در مسجد جامع شرف صحبتش دريافت . از آن باز در هر ماه دو بار به مجلس وعظ رسيده ، به احراز فوائد مىپرداخت . پستر چند موضع از پرگنه ماهل من تعلّقات جونپور بنا بر مصارف اهلوعيالش به طريق مدد معاش مقرّر ساخت . از آن زمان اولادش در آنجا سكونت دارند . اكثرى از آن به شغل درس و تدريس و بيشتر به زاويهء توكّل و قناعت به سر بردند و بعضى به نوكرى سلاطين و امرا به عزّت و اعتبار گذرانيدند .
بالجمله ، مولوى ممدوح در هنگام خردسالى از وطن مألوف [ به ] « 1 » بنارس برخورد و به خدمت ملّا محمّد عمر كه نسبت تلمّذ به خان آرزو شيخ على حزين بلاواسطه داشت ، كتب درسى فارسى گذرانيد ، و در عنفوان شباب به تحصيل علوم عربيّهء معقول و منقول به كمال استعداد پيش اساتذهء عصر پرداخت و به ذهن نقّاد در جميع اين فنون
هامش
( 1 ) . به قياس افزوده شد .