مسكين و تذكرهء شعراى اصفهان : بىنام ، كتابخانه تبريز ( به نقل از تاريخ تذكرههاى فارسى ، ج 1 ، صص 79 - 278 ) . و نيز تذكرهء انجمن خاقان ، ص 480 .
شرح
( 121 ) - ميرزا محمّد جعفر الحسينى المجلسى : از اين عنوان در قرن 13 ق تنها يك نفر در منابع شناخته شده است و آن ميرزا محمّد جعفر الماسى فرزند محمّد حسين از خاندان سادات جليل مجلسى و از احفاد دخترى مجلسى بزرگ است . از آثار او كتاب « صلاة الجمعة » محقق كركى و « حاشيه انوار التّنزيل » قاضى بيضاوى تأليف شيخ بهايى است كه به خطّ او در كتابخانهها وجود دارد . ( ر ك :
زندگىنامه علامه مجلسى ، ج 1 ، ص 340 .
( 122 ) - منوهر ( ؟ ) شايد منوچهر : پادشاه معروف اساطيرى ايران و نوادهء فريدون كه به خوشسيمايى در ادبيات ، شهره است و شايد همين وجه اخير در عبارت ، مورد نظر است .
( 123 ) - شحنه ، محمّد مهدى خان : فرزند محمّد حسن خان بن حاجى محمّد خان بيات اوبهى هراتى است . روشنترين شرح حال او را داماد او - رضا قلى خان هدايت - در روضةالصّفاى ناصرى آورده است و بسيارى از اطلاعات تازه را در ميان تذكرهها ، او مىدهد . هدايت مىنويسد : « جدّش ( حاجى محمّد خان بيات ) در زمان نادر شاه مأمور ساختن چند فروند كشتى گشته و به مازندران آمد .
در بندر « مشهد سرو پازوار » به انجام اين خدمت مىزيست . ضمنا « دريابيگى » و حكومت مازندران ، ضميمه آن خدمت شد . مردى شجاع بود و ارباب غرض ، از او سعايت كردند . پادشاه دو چشم او را برآورد . »
ظاهرا پدر ميرزا مهدى خان نيز به همين شغل در آنجا سرگرم بوده است . ميرزا مهدى در مدّت مأموريت پدرش ، در همانجا به دنيا آمد . هدايت مىنويسد :
« ( پدر بزرگ نابيناى شحنه ) بعد از نادر شاه با ميرزا مهدى خان به مكّه معظمه رفته ، به مازندران باز آمد . نوّاب محمّد حسن خان هرگاه به مازندران رفتى و به زيارت « مشهد سر » توجّه فرمودى ، شبى در پازوار ، در خانهء او خفتى و او را پدرانه تمجيد كردى و از روزگار دولت نادر شاه سؤالات فرمودى .
بعد از مضاى زمان حياتش ، محمّد حسين خان - ولد اكبر او - كه مادرش صبيه محمّد خان افشار - حاكم مشهد مقدّس - بود و جد امّى مؤلف است ، به هرات رفته به جهت منال او كه ملك موروثى اوست ، توقف كرده ، هم در آنجا درگذشت و محمّد حسن خان در خدمت نوّاب على قلى خان - عم خاقان - بوده و وفات نموده ، خاقان صاحبقران ، محمد مهدى خان را كه ولد او بود ، به يساولى حضرت ، مأمور و همشيرهاش را در سلك خادمان حرم ، منسلك داشت . رفتهرفته ، محمّد مهدى خان ، صاحب مناصب شده و به خدمت نوّاب حسين على ميرزا - فرمانرواى فارس - رفته ، ترقيات عظيمه كرده ، به وزارت ملكزادگان و سردارى بعضى از آن سامان و شحنهگرى شيراز و