چندان تندرست نيست و مشكل قافيه نيز دارد .
شرح
( 65 ) - ر ك : تعليقه ش 25
( 66 ) - شايد در اصل چكامه ، در اين بيت به جاى واژهء « كسى » ، « منى » بوده است ( ؟ )
( 67 ) - ميرزا عبد الوهاب : در تذكرههاى ديگر نشانى از او يافته نشد .
( 68 ) - مايل ، محمّد رحيم : متولّد شيراز بود . ممكن است همان شيخ رحيم متخلّص به مايل باشد كه در برخى از تذكرهها او را به حساب پدرش بروجردى گفتهاند . عجالتا بايد گفت كاملترين تراجم به نسبت ، از آن تذكرهء وفاست زيرا از بسيارى از تذكرههاى موجود مناصب سياسى و ديوانى او را نمىتوان تشخيص داد .
آنچه مشخّص است ، اين است كه او و برادرش حاج على اكبر نوّاب شيرازى متخلّص به بسمل ( تذكرهء دلگشا ، ص 539 ) فرزند درويش مهدى بروجردى است كه از بروجرد - مانند بسيارى از دراويش و صوفيه قرن دوازده و سيزده به دليل مضايق ضد صوفيگرى - به شيراز مهاجرت كرد و در آنجا ساكن شد و بسمل و مايل در شيراز از او متولّد شدند و تحصيلات معمول را در آنجا حاصل نمودند .
مايل تدريجا وارد مناصب حكومتى شد و در شهرهاى شيراز ، تهران و يزد مدّتى مستوفى شاهزاده محمّد ولى ميرزا و سپس وزير شاهزاده اللّه قلى ميرزا بود . همان زمان ( در سال 1234 ) مستوفى ميبد و اردكان شد . مدّتى بعد نيز به تمرين خط نزد درويش عبد المجيد طالقانى پرداخت و به تدريج آنچنان در شكستهنويسى پيش رفت كه نوشتهاند : « نوشتههاى وى به خود درويش مشتبه مىشد ! » ( تذكره اختر ، صص 96 - 195 ) اما داستانى كه اغلب تراجم در اينجا مشتركا نقل مىكنند ، آن است كه به دليل اختلافى با استاد خود - درويش - قطعهاى در هجو او سرود و درويش را از خود سخت رنجانيد و به نفرين او گرفتار آمد و حسن خطّ از او زايل شد ، به گونهاى كه اطفال از او بهتر مىنوشتند ! ( سفينة المحمود ، صص 8 - 307 / نگارستان دارا ، ص 254 / تاريخ اصفهان استاد همايى ، مجلّد هنر و هنرمندان ، صص 35 - 134 و ص 624 ) به هر رو متنبه شد و به واسطهء خوابى كه ديد منقلب گشت و به اصفهان آمد و در ضمن مراودت در دستگاه سيّد شفتى به شغل معلمى اطفال پرداخت و ديگران بهويژه عاملان حكومت و ماليات نيز احترامش را فرونمىگذاشتند . رشحه در تذكرهء منظومش ( صص 9 - 68 ) راجع به او مىنويسد :مايل به معلمى اطفال * مىكرد شمارهء مه و سال
مىديد ز جود بىنهايت * از عامل اصفهان رعايت( الخ )
موجب تشكيكى كه در يكى دانستن اين شيخ رحيم مايل با آن است ذكر فاضل خان گروسى در تذكرهء انجمن خاقان است كه هيچ يادى از مناصب