خواه مخواه ، پاىبست عيال واجب الزوال « 1 » آمده ، دستم از مراتب تحصيل ، كوتاه و جان و دلم قرين وا اسفاه و وا شوقاه ماند .
شعر
اذا المرء لم يقدر له ما يريده * تحمّل ما يقضى له شاء ، امْ ابى 289
* * *
لا مكث اللّه دنيانا فقيمتها * ليست تفى عند ذى لبّ بقيراط 290
بيت
تا كى فلكا گرد جهان مىگردى * روزان و شبان بر اين و آن مىگردى
خاك آدم گشت و آدمى خاك شدند * در دور تو و تو همچنان مىگردى
عربيّه
فمن يذق الدّنيا ، فانى طعمتها * و سيق الينا عذبها و عذابها
فلم ارها الّا غروراً و حسرة * كما لاح فى ارض الفلات سرابها
مشاربها قد كدرت حين قدرت * فيا صاح قل لى كيف يصفوا شرابها 291
چو در آن وادى غير ذى زرع 292 كه اصل عسرت را فرع است و مرتع دواب سائم و مكنت وقوف را تبديل سين به صاد لازم است ، بدون تحمّل مشاقّ اسفار و وقوع در اخطار زندگانى متعسّر ، بل متعذّر است و معاشرت با جهلهء آنجا نيز بلايى است عظيم و مصداق
مصراع
روح را صحبت ناجنس عذابى است اليم 293
بدين موجبات ، غالب اوقات ، به بلاى سفر و وقوع خطر ، گرفتار و دربهدر و ديار به ديار بودم و خود را به مضامين اين ابيات خرسند مىنمودم .
شعر
تغرّب عن الاوطان ، فى طلب العلى * و سافر ففى الاسفار خمس فوائد
تفرّج همّ و اكتساب معيشة * و علم و آداب و صحبة ماجد
فان قيل فى الاسفار ذلّ و محنة * و قطع الفيافى و ارتكاب شدايد
هامش
( 1 ) - ( ندارد )