تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تذكرهء مرآة الخيال ( فارسي ) — صفحة 291

مساهمون:

ص٢٩١
شرح
( 27 ) - متن : « ثلثين » ، كه نادرست است . ( 28 ) - متن : « چون جاى تو او را او جاى تو اولاتر » ؛ براساس ديوان ( چ سجّادى ، ص 621 ) تصحيح شد . ( 29 ) - نادرست است ؛ انورى در 583 درگذشته است . - تاريخ ادبيّات در ايران . . . ، ج 2 ، صص 663 - 664 . ( 30 ) - اين تاريخ درست به نظر نمىرسد . - تاريخ ادبيّات در ايران . . . ، ج 2 ، ص 553 . ( 31 ) - چنين است در متن ؛ نام كتاب ، حديقة الحقيقة و شريعة الطّريقة است ( نام ديگرش ، الهىنامه ) . ( 32 ) - قطعا كاتب در اينجا عباراتى را از قلم انداخته است ؛ چون مطلب از كلمهء « اتابك » به بعد ، راجع به نظاميست نه سيّد حسن . ( 33 ) - در حاشيهء ص 35 متن آمده است : « بن اتابك ايلدگز به عراق افتاد و در مدح او داد سخنورى داده ، صلات گرانمايه دريافت ، چنانچه قصايد وى بر آن حال گواهى مىدهد ، و يكى از قدما فرموده :ديوان ظهير فاريابى * در كعبه بدزد اگر بيابىآورده‌اند كه ظهير الدّين بعد از وفات اتابك قزل ارسلان » كه ظاهرا كاتب ، اين مطلب را از قلم انداخته بوده و بعدا متوجّه شده و آن را در حاشيه افزوده است . ( 34 ) - متن : « نمىآرم » ؛ قياسا تصحيح شد . ( 35 ) - متن : « خواست » ؛ قياسا تصحيح شد . ( 36 ) - ظ . « كعبهء » در اين بيت ، بايد به صورت « كعبه‌اى » ( با « ى » كوتاه و مانند كسرهء عربى :( Ka'be - yi / ka'be - ' iخوانده شود . اين تغيير تلفّظ ، يكى از اختيارات شاعرى در عروض فارسيست كه نظائر آن را كمابيش در شعر فارسى مىتوان يافت :مؤمنش خوانند جانش خَوش شود * ور منافق گويى پُرآتَش شود( مثنوى معنوى ، چ نيكلسون ، [ افست ] تهران ، امير كبير ، 1364 ، دفتر 1 ، بيت 290 )گويى پنهان مىزنم آتش‌زنه * نه به قلب از قلب باشد روزنه( همان كتاب ، دفتر 2 ، بيت 1587 )گر مُراقب باشى و بيدار تو * بينى هردم پاسخ كردار تو( همان كتاب ، دفتر 4 ، بيت 2460 ) - موسيقى شعر نيما « تحقيقى در اوزان و قالبهاى شعرى نيمايوشيج » ، ح . حسنى ، تهران ، كتاب زمان ، چ 1 ، 1371 ، صص 189 - 190 .
تذكرهء مرآة الخيال ( فارسي ) — صفحة 291 | شير على خان لودى