مخفى نماند كه تسويد اين اوراق در اواخر سال هزار و يكصد و شصت و پنج هجرى در وقتى كه بخت غنوده در شبستان هند تيرهروزى است اتفاق افتاده و چون مقصور « 1 » به ذكر معاصرين است مبدأ ، تاريخ ولادت اين خاكسار خواهد بود كه در ماه ربيع الثانى هزار و يكصد و سه هجرى به دار السلطنه اصفهان واقع شده و بطون اين همايون دفتر به اظهار شعراى ملت « 2 » اثنى عشر اختصاص خواهد داشت .
و چون اين راقم آثم را حصول ملاقات و صحبت اكثرى « 3 » روى داده ، اگر بر سبيل ندرت در اين محفل سامى و بزم گرامى ذكر قليلى از عزيزان به زبان قلم آيد كه ادراك صحبت « 4 » صورت نبسته باشد خالى از اشعار و اشارت نخواهد گذاشت .
بر ارباب فهم و ذكا و اصحاب علم و هدى روشن و هويداست كه اكثر مترسّمان روزگار و منتسبان گفتار و متشبّهان به دانشوران سخنگذار و بر خود بستگان هر شعار و دثار خاصّه بعد از صدر اسلام كه آوان ظهورفتن آخر الزّمان از ساغر دوران سرجوش « 5 » زلال را كشيدهاند و دردى كدر تهنشين مانده از بوالهوسى و هيچ كسى به انديشهء طبع « 6 » فاسد به فكر ترويج « 7 » كالاى كاسد خود افتاده و از هر هنر كه نامى شنوند و از هر صناعت كه نشانى بينند با محوضت عدم مناسبت و فقدان « 8 » بصيرت و استطاعت به آن درآويزند و بر خود بندند ، چنان دلير كه مگر پيشه ورزيده « 9 » و شيوه آموختهء ديرينه است و به حدّى تمام و استقلالى شگرف كه از پردهء شرم خليع العذار افتد « 10 » و با ائمه فن و خداوندان صناعت سر همسرى بل دعوى برترى پيش گيرند و شقوت [ حقيقى ] « 11 » سامان نموده ، خيالات شوريده را به زبان
هامش
( 1 ) . مقصود .
( 2 ) . مايهء اثنى عشرى ؟
( 3 ) . صحبت اكثر روى داده .
( 4 ) . صورت ادراك نبسته باشد .
( 5 ) . سرخوش ، نسخ « پ » كلمهء زلال را ندارد .
( 6 ) . به انديشهء فاسد .
( 7 ) . عبارت بعد از ترويج تا آخر فقدان افتاده است .
( 8 ) . به صبرى و استطاعتى .
( 9 ) . گويى پيشه ورزيدهاند .
( 10 ) . خليع العذر .
( 11 ) . شقوت حقيقى ، در نسخه « ت » كلمهء خفيعى ذكر شده است .