زمان خود و طرف توجّه خان احمد خان گيلانى پادشاه فاضل گيلان بود و در خدمت امير فخر الدّين سماكى استرآبادى به سر مىبرد .
وى در قزوين به خدمت شيخ خليل بهاء الدين محمّد عاملى رسيده بود . از مصنّفات وى : « شرح فارسى بر كليّات قانون » كه به درخواست خان احمد خان نوشته بود و رسالهء ديگر « اثبات واجب » و رسالهء « حلّ شبهة جذر اصم » و « حاشيه بر فصوص فارابى » بوده است .
فرزند ايشان منحصر به شيخ عبد اللّه بود كه سه فرزند به نامهاى شيخ ابو طالب ، شيخ ابراهيم و شيخ عطاء اللّه از وى بر جاى ماند . معروفترين اينان شيخ ابراهيم عموى حزين بود كه وى در دهسالگى در شهر لاهيجان به ديدارش نائل شد و « خلاصة الحساب » را در محضر وى آموخت .
پدرش در سن بيست سالگى بعد از استفاده از محضر ملّا حسن شيخ الاسلام گيلانى به شوق تحصيل عازم اصفهان شد و موفّق به استفاده از محضر آقاحسين خوانسارى گرديد و رياضى را هم از مولانا محمّد رفيع ( رفيعاى يزدى ) فرا گرفت .
علىرغم ميل والدينش ، در اصفهان ماندگار شد و با دختر حاجى عنايت اللّه اصفهانى كه از پارسايان روزگار خويش بود ازدواج كرد . حاصل اين ازدواج چهار پسر بود كه حزين اوّلين آنها بود . سه پسر ديگر يكى در كودكى و دو نفر ديگر در جوانى درگذشتند .
وى مردى عارف و فاضل بود . كتابخانهاش شامل پنجهزار جلد كتاب بود كه اغلب آنها را حاشيهنويسى كرده و كتابهاى « تفسير بيضاوى » ، « قاموس اللّغة » و « شرح لمعه » را به خطّ خود بازنويسى كرده بود . او را به حق مىتوان اوّلين مربى حزين به شمار آورد . اسامى كتابهايى كه حزين از پدر آموخت عبارتند از : « شرح جامى بر كافيه » ، « شرح نظام بر شافيه و تهذيب » ، « شرح ايساغوجى » ، « شرح شمسيّه » ، « شرح مطالع » در منطق ، « شرح هدايه و حكمة العين » با حواشى ، « مطوّل » ، « مغنى اللّبيب » ، « جعفريه » ، « مختصر نافع » ، « ارشاد » و
تذكرة المعاصرين ( فارسي ) — صفحة 43
مساهمون: محمد علي حزين لاهيجي
ص٤٣