4 . سفينهء بىخبر :
مير عظمت اللّه بىخبر بلگرامى 1141 ه . ق . « 1 »
سفينهاى است مشتمل بر تراجمى كوتاه و اشعارى مختصر از شعراى متأخّر از سنهء هزار هجرى تا زمان تأليف به ترتيب الفبايى .
روش نگارش ساده و هندى و انتخاب اشعار خوب ولى از بس كوتاه و مختصرست درخور استفاده نيست .
5 . منتخب الاشعار :
مردان على خان مبتلاى مشهدى 1161 ه . ق . « 2 »
تراجم 711 شاعر قديم و جديد . تراجم غالبا مختصرست . نگارش ساده . دربارهء زندگى شعرا چيزى ننوشته است كه به كار آيد .
6 . رياض الشعراء :
على قليخان واله داغستانى 1161 ه . ق . « 3 »
تذكرهء عمومى 1594 شاعر قديم و جديد براساس حروف تهجّى .
يك مقدّمه و 28 روضه ( هر روضه خاص يك حرف ) .
روش نگارش ساده و عارى از تكلّفات منشيانه .
باوجود سهلانگارى و بىدقّتى در تراجم شعراى سلف ، از آنجا كه از شعراى خوب و خوش قريحه و شعرشناس و نكتهسنج بوده ، اشعار را خوب انتخاب كرده است .
7 . منتخب حاكم :
عبد الحكيم حاكم لاهورى 1161 ه . ق . « 4 »
شامل تراجم شش تن از معاصران مؤلف كه به ترتيب عبارتند از : شاهآفرين ، ميرغلامعلى آزاد ، قزلباش خان اميد ، سراج الدين عليخان آرزو ، ميرعبد الحى و شيخ نور محمّد .
هامش
( 1 ) . همان منبع ، ج 1 ، ص 708 .
( 2 ) . همان منبع ، ج 2 ، ص 303 .
( 3 ) . تاريخ تذكرههاى فارسى . احمد گلچين معانى ج 1 ، صص 650 ، 653 ، 665 .
( 4 ) . همان منبع ، ج 2 ، ص 321 .