انه 1 ) جعل ذالك 2 ) . . . صدقها 3 ) فى حق غيره 4 ) و هو كما ترى 5 ) و بالتأمّل 6 )
لهذا لا يصدق فى حق غيره ) در حالى كه نقل ، بايد علت عدم صدق اين گونه صفات بر خداوند باشد ( اگر نقلى در كار باشد ) نه اينكه بخاطر نقل بر غير خداوند صدق نمىكند
1 ) صاحب فصول
2 ) نقل
3 ) صفات
4 ) خداوند
[ علت فساد كلام صاحب فصول ]
5 ) علت فساد كلام صاحب فصول مىباشد به اين بيان كه : همانطور كه مشاهده مىكنيد صفاتى از قبيل عالم و قادر ، به همان معانىاى كه بر اللّه حمل مىشود بر غير اللّه نيز حمل مىگردد ( مفاد قول ايشان كه فرمودند و هو كما ترى ) و تفاوتى بين اين صفات وجود ندارد و تفاوت فقط در كيفتى اتحاد و تلبس ذات نه مبدأ اشتقاق مىباشد كه در اللّه به صورت عينيت است و در غير اللّه به صورت اثنيت .
6 ) با توجه به مطالب ما كه در امر خامس بيان كرديم خلل و فساد دو مطلب روشن مىشود :
الف ) امر پنجم در مورد اين بود كه آيا در حمل حقيقى مشتق بر ذات ، قيام مبدأ به ذات معتبر هست يا نه ؟ حال با مطالب ما معلوم مىشود كه قيام مبدأ به ذات براى
هامش
- 1 - گفتيم منظور فصول از نقل ، نقل در هيئات است نه نقل در ماده در نتيجه تعجب از صاحب فصول نيست بلكه تعجب از مصنف است كه بين هيئت و ماده را خلط كرده و متوجه نشدهاند كه مقصود اولى است نه دومى ( عناية الاصول جلد 1 صفحه 171 )