مطلقه عامه 1 ) « 1 » عند الشيخ
[ ميان شيخ الرئيس و فارابى در عقد الوضع قضايا اختلاف وجود دارد ]
1 ) ميان شيخ الرئيس و فارابى در عقد الوضع قضايا اختلاف است كه جهت اين قضيه چه مىباشد ، شيخ الرئيس جهت قضيه در عقد الوضع را بالفعل مىدانند و جناب فارابى بالامكان ، به عبارت ديگر ثبوت وصف عنوانى موضوع براى ذات موضوع از ديدگاه ابن سينا بالفعل است و ثبوت وصف عنوانى موضوع براى ذات موضوع به عقيده فارابى بالامكان ، در نتيجه بنابر راى ابن سينا نمىتوان به دانيد سيب اطلاق سيب كرد چون دانه سيب بالفعل نمىباشد ، ولى بنابر راى فارابى اطلاق سيب به دانه ، صحيح است .
هامش
( 1 ) - قضيه مطالقه عامه : عامه دارى دو معنا است يكى همين معناى است كه ذكر شد و منطقيان آن را مجازا جزو قضاياى موجه شمردهاند ، از اين گونه مسامحه در سخنان آنان فراوان است چنانچه قضيه سالبه را حمليه گرفتهاند ، با اينكه در حقيقت سلب حمل است ، قضيه مطلقه به اين معنى از جهت ضرورت و دوام و امكان مطلق و عام است .
معناى ديگر قضيه مطلقه آن قضيهاى است كه نسبت در آن فعليت يافته ، و نسبت به ضرورت و دوام ، مطلق است و هر دو را شامل مىشود و ليكن نسبت به امكان و قوه مقيد مىباشد قضيه مطلقه به اعتبار معناى اول از همه قضاياى بسيط عامتر است ، ولى قضيه مطلقه به معناى دوم نسبت به ضرورت و دائمه عام است ، ولى نسبت به ممكنه خاص . ( شرح اثارات و تنبيهات جلد 2 صفحه 345 و 346 )