لمنع الغلبه اولا 1 ) و منع نهوض حجة على ترجيح بها 2 ) ثانيا 3 ) و اما اصل العملى 4 ) فيختلف فى الموارد فاصالة البرائه فى مثل « اكرم كل عالم » يقتضى عدم وجوب اكرام ما انقض عنه المبدأ قبل الايجاب كما ان قضية الايجاب
1 ) اولا مشترك معنوى غلبه ندارد
2 ) غلبه
3 ) ثانيا بر فرض كه غلبه با اشتراك معنوى باشد ولى دليلى بر حجت بودن آن نداريم
[ آيا در بحث مشتق اصل عملى وجود دارد يا نه ؟ ]
4 ) تا به حال معلوم شد كه اصل لفظيه در ما نحن فيه جايگاهى ندارد اما آيا در مسأله فرعى فقهى اصل عملى وجود دارد يا نه ؟
مرحوم آخوند مىفرمايند به حسب موارد مختلف اصل عملى فرق مىكند مثلا جملهى « اكرم كل عالم » را در نظر بگيريد ، اگر زيد در ابتدا عالم بود ، و در عالم بودن آن براى ما شك حاصل شود ، به حسب موارد مختلف نسبت به وجوب اكرام ، اصل عملى مختلف نيز جارى مىشود .
توضيح اينكه : اگر زير عالم بود ولى در اثر عارضهاى علماش را از دست داد و بعد حكم مذكور ( اكرم كل عالم ) صادر شد بايد از اصل برائت استفاده كنيم زيرا شك ما ، در وجوب اكرام زيد ، مربوط به شبههى موضوعيهى وجوبيه است ، كه به اتفاق همه بايد برائت جارى شود البته اگر قائل باشيم كه مشتق در ما انقضى نيز به صورت حقيقى