لا انه 1 ) يدل على مفهوم زمان يعمهما 2 ) كما 3 ) ان الجمله السميه ك « زيد ضارب » يكون لها 4 ) معنى 5 ) صح انطباقه 6 ) على كل واحد من الازمنه مع عدم دلالتها 7 ) على واحد منها 8 )
1 ) فعل مضارع
2 ) حال و استقبال
3 ) دلالت نداشتن فعل مضارع بر زمان حال و يا استقبال ، مانند جمله اسميه است و اين مطلب كه ما عرض كرديم ( فعل زمان ندارد ) نظير هم دارد :
جمله اسميه به اتفاق همه دلالت بر زمان ندارد اما خصوصيتى در آن هست كه مىتوان بر هريك از سه زمان حال ، استقبال و گذشته دلالت كند و آن خصوصيت تلبس ذات به مبدأ مىباشد ، و به خاطر همين خصوصيت هر سه زمان را مىرساند ، نه اينكه زمان در موضوع له آن اخذ شده باشد ، حال دلالت نداشتن فعل مضارع بر زمان مانند جمليه اسميه مىباشد و همانطور كه جمله اسميه بر زمان دلالتى ندارد ، جمله فعليه هم بر زمان دلالت نمىكند .
4 ) جمله اسميه
5 ) منظور از اين معنى ، همان خصوصيت ذكر شده در جمله اسميه يعنى تلبس ذات به مبدأ مىباشد .
6 ) معنى
7 ) جمله اسميه
8 ) ازمنه
غاية السؤول في شرح كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 363
مساهمون: الآخوند الخراساني
ص٣٦٣