است . علاوه بر اين در نسخهء زيباى جهانگير ، نام اثر او دو رباعى زيرين كه سن و سال وى را تعيين مىكند ، ثبت شده است .
رباعى :
در آخر عمر چون خدا دولت داد * راهى به سوى خطّهء لاهور گشاد
ديدار جهانگير همايون نمود * آن روز كه بود سال عمرم هفتاد
* * *
صد شكر كه از لطف خداى ذو المنّ * رفتم سوى لاهور چو باد [ ى ] به چمن
در مدّت سير بود عمرم هفتاد * هفتاد و يكم بود رسيدم به وطن « 1 »
از رباعىهاى فوق ، بهطور صريح معلوم مىگردد كه محمد مطربى در سال 966 قمرى / 1558 ميلادى ، در شهر سمرقند ، به دنيا آمد . در همانجا پرورش يافته و تحصيلات معمولى ابتدايى را فراگرفته ، سپس براى آموختن علوم و تكميل دانش ، به بخارا رفته است . وى همانند ديگر هنرمندان زمان خود ، به فراگرفتن فنون مختلف از قبيل نقاشى ، خطاطى ، شاعرى و مانند اينها سعى و كوشش نموده است ؛ چنانچه راجع به ياد گرفتن هنر تذهيب و نقاشى در نزد شاعر معاصرش ، موسوم به رستم ، چنين معلومات مىدهد ، « رستم از نقاشى صاحب وقوف بود . . . و اين فقير ، پيش او تذهيب و نقاشى مىورزيد ، بسيار تعليم مشفقانه مىنمود . » « 2 »
همچنين در آموزش علم سياق ، اشاره كرده مىگويد : « غريبى هروى ، مرد فاضل بود . . . و به فقيرخانهها بسيار مىآمد ؛ روزى چند اين كمينه را در علم سياق ، تعليم مىنمود ، چون در آن اوقات به اكتساب فضايل ضرورى اشتغال داشتم ، به منها و من ذلك او چندانى نپرداختم ، بنابر آن از آن وادى ذاهل ماندم . » « 3 »
طورى كه معلوم مىگردد ، مطربى در آموختن علم سياق ، موفّقيت به دست نياورده
هامش
( 1 ) . نسخهء زيباى جهانگير ، به اهتمام و تصحيح عبد الغنى ميرزايف . چاپ كراچى ، پاكستان ، 1976 م ، مقدمه ، ص ب - ج .
( 2 ) . مطربى ، تذكرة الشعرا ، ورق 204 الف .
( 3 ) . همان ، ورق 235 الف .