راهى به خدا دارد و راه به خدا به عدد نفوس خلايق است و ناچار در هركسى خدايى هست و همه از آن اصل برخاستهاند و از آن بيرون آمدهاند . مولانا جلال الدّين فرموده است .
هركسى كو دور ماند از اصل خويش * باز جويد روزگار وصل خويش
شرح
( 74 ) ص 342 ، الشيخ فى قومه . . . امته : حديث نبوى است صلى الله عليه و سلم و بههمينصورت در كتاب مصباح الهداية ، ص 219 و انس التائبين ، ج 1 ، ص 126 و كشف المحجوب ، ص 62 و سكينة الاولياء ، ص 13 ديده مىشود .
و در حديث مثنوى ص 82 چنين آمده :گفت پيغمبر كه شيخ رفته پيش * چون نبى باشد ميان قوم خويش( مثنوى 239 / 23 )
اشاره است به حديثى كه به صور ذيل روايت مىشود :
الشيخ فى بيته كالنبى فى قومه - جامع صغير ، ج 2 ص 42 ، كنوز الحقائق ص 74 . الشيخ فى اهله كالنبى فى امته - جامع صغير ج 2 ، ص 42 . كنوز الحقائق ، ص 74 . الشيخ فى قومه كالنبى فى امته - لطائف معنوى ، ص 130 .
و مؤلف اللؤلؤ المرصوع ( ص 45 ) و سيوطى در اللآلى المصنوعة ، ج 1 ، ص 153 اين حديث را جزو موضوعات آوردهاند .
( 75 ) ص 369 ، اى دريا آق دقالبينك دين تجاوز قيلما : عبارت تركى است به معنى اى دريا به طرف پايين جريان كن و از قالب و جاى خود تجاوز مكن .
( 76 ) ص 375 ، يار كند : نام شهرى است كه دار الملك و مركز سلطنت حكمران ختن است . مردمان خوب سيرت و دختران خوب صورت دارد مانند دوشيزگان كاشغر روى گشاده با حسن و جمال و غنج و دلال در كوچه بازار گردش نمايند و هركس طالب مواصلت دخترى شود به اشارهء او وكيل و منسوب او را بيند و به اندك مايه صداق به هم پيوندد ولى شوهر بخواهد برود بايد طلاق دهد ، اولاد نر از آن پدر و ماده از آن مادر خواهد بود . و اينان يعنى حاكم آنجا از جانب خاقان ختا مقرر است و حكمش بر همه ختن روا خواهد بود . ( به نقل از فرهنگ آنندراج ، ج 7 ص 4656 ) .
( 77 ) ص 409 ، خير الناس من ينفع الناس : حديث نبوى است صلى الله عليه و سلم و به صورت :